Beklenti kuramı kapsamında okul müdür yardımcılarının görevlerine ilişkin beklentileri

Bu araştırmanın amacı; beklenti kuramı kapsamında okul müdür yardımcılarının görevlerine ilişkin beklentilerini ortaya çıkarmaktır. Araştırma nitel araştırma biçiminde meydana getirilmiştir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim (fenomonoloji) deseni ekseninde yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu ortaya çıkartılırken amaçlı örneklem yöntemlerinden bir tanesi olan maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi seçilmiştir. Araştırma grubunda 2023-2024 Eğitim Öğretim yılında Tokat ilinde görev yapan okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görevli 21 okul müdür yardımcısı yer almaktadır. Araştırmada verilerin toplanması sürecinde müdür yardımcılarına dokuz açık uçlu sorudan ortaya çıkarılan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler katılımcıların uygun gördükleri yer ve zamanda yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Yüz yüze görüşmeye onay vermeyen katılımcıların görüşme sorularına vermiş oldukları cevaplar araştırmacı tarafından not edilerek kayıt altına alınmıştır. Araştırmada elde edilen veriler betimsel bir bakış açısıyla incelenerek analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan katılımcılar öncelik olarak müdür yardımcısı kavramını; yardımcı personel, köprü, okulun yapıtaşı, yol gösterici ve okulun anahtarı şeklinde ifade etmişlerdir. Katılımcılar yöneticilikten beklentilerini; düzenli iş yapmak, akademik başarı, lider olmak, kadro beklentisi ve tayin olma/yer değiştirme biçiminde belirtmişlerdir. Katılımcıların büyük çoğunluğu müdür yardımcılığının müdürlüğe geçiş için bir basamak olduğunu ifade etmiştir. Katılımcılar yöneticilik görevinde gelişimlerini; tecrübeli insanlardan faydalanma, kişisel gelişim, hizmet içi eğitim, sosyal medya, mevzuat ve yüksek lisans şeklinde belirtmişlerdir. Katılımcılar yöneticiliğin motivasyonlarına etkilerini; sorumluluk bilinci, insani ilişkiler, olumlu okul atmosferi, iletişim ve yönetici olmak şeklinde ifade etmişlerdir. Katılımcıların büyük çoğunluğu yöneticiliğin kişiye itibar sağladığını belirtmiştir. Katılımcıların yöneticiliğin saygınlık kazandırması ile ilgili görüşleri büyük çoğunlukla "evet, kazandırır" şeklindedir. Katılımcıların yöneticiliğin yaşam kalitesine etkisini; mesai süresinin fazlalığı, ekonomik kaygılar, aileye zaman ayıramama, tanınır olma, kıyafet düzeni ve sorumluluk artışı şeklinde ifade etmişlerdir. Katılımcılar yöneticilikle beraber yeni hedefleri olarak; üst makamlara geçmek, iyi bir yönetici olmak, başarılı okul, öğretmenliğe dönmek ve yaşam kalitesini artırmak şeklinde görüş belirtmişlerdir. Sonuç olarak; okullarda görev yapan müdür yardımcılarının liderlik rollerinin de farkında olunarak görev tanımlarını yasal bir statüye kavuşturmak ve zorunluluk dolayısıyla yönetici olma girişimlerinin etkisini minimum düzeye düşürmek veya yok etmek için gerekli çalışmaların ilgililer tarafından yapılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Beklenti, beklenti kuramı, okul, müdür yardımcısı