Benzimidazol çekirdeği içeren azol komplekslerinin sentezi ve katalitik özellikleri

Homojen katalizörlerin sentetik uygulamaları son 30 yıl boyunca yoğun bir şekilde çalışılmaktadır. Bu alandaki son araştırmalar, geniş bir yelpazede kararlı, etkili ve yenilenebilir katalizörlerin sentezi için yeni metotlar üzerine olmaktadır. Bu hem ekonomi hem de çevre için büyük yarar ifade etmektedir. Nispeten ligant serisindeki çok küçük bir değişiklikle hem sterik hem de elektronik etkileri mükemmel şekilde kontrol edilebilen az sayıda homojen geçiş metal katalizörü vardır. Azol bileşikleri değişik alanlarda yaygın bir şekilde kullanıldığından dolayı aromatik azo bileşiklerin sentezine yoğun bir ilgi olmuştur. İmidazol, imidazolin, benzimidazol bilinen en yaygın azol bileşikleridir. İmidazol, benzimidazol, benzoksazol ve benzotiyazol içeren ilgili bileşikler biyometrik ve kataliz yönündeki özelliklerinden dolayı koordinasyon kimyasında yoğun bir şekilde çalışılmaktadır. Ayrıca, azoller iyi elektron verici olarak görev alan ve zayıf etkileşim sağlayan koordine malzemeler alanında da kullanılmaktadır. Donör azot atomu içeren organometalik kompleksler, organik sentezde, homojen katalizde ve koordinasyon kimyası alanlarında genellikle yüksek aktivite sergilediklerinden dolayı gittikçe dikkatleri üzerine toplayan popüler bir alan olmuştur. Bulunan sonuçlar 4 başlıkta özetlenebilir; 1. N-sübstitüyebenzimidazol (1a-1o) ligantları sentezlendi, yapıları uygun spektroskopik yöntemlerle aydınlatıldı. 2. Benzimidazol ligantları [RuCl2(p-simen)]2 kompleksi ile etkileştirilerek 5-nitrobenzimidazol-Ru kompleksleri (2a-o) sentezlendi ve yapıları uygun spektroskopik yöntemler ile aydınlatıldı. 3. Benzimidazol ligantları [PdCl2(CH3CN)2]2 kompleksi ile etkileştirilerek 5-nitrobenzimidazol-Pd kompleksleri (3a-o) sentezlendi ve yapıları uygun spektroskopik yöntemler ile aydınlatıldı. 4. Sentezlenen Ru(II)-benzimidazol komplekslerinin (2a-o) transfer hidrojenasyon tepkimelerindeki katalitik aktiviteleri incelendi. Sentezlenen Pd(II)-azol komplekslerinin (3a-o) Mizoroki-Heck, Suzuki-Miyauraeşleşme tepkimelerindeki katalitik aktiviteleri incelendi. ANAHTAR KELİMELER: Azol, N-sübstitüyebenzimidazol, Suzuki, Heck, Katalitik aktivite