Benzin katkı maddesi etil tersiyer bütil eter (ETBE) sentezi ve reaksiyon kinetiğinin incelenmesi

Yapılan çalısmanın temel amacı, motorlu tasıtlarda kullanılan yakıtların insan ve çevre saglıgı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla çevre dostu benzin eldesinde katkı maddesi olarak kullanılan oksijenli bilesen; Etil tersiyer bütil eter (ETBE) sentezini gerçeklestirmektir. Çalısmada borusal reaktörde; 14,7 psia basınçta, 353-368K sıcaklık aralıgında çalısılarak isobütilenin etanolle olan reaksiyonu sonucu Amberlit-15 katalizörü üzerinde ETBE sentezi gerçeklestirilmistir. Çalısmanın ilk asamasında farklı baslangıç iso-olefin konsantrasyonunun ve farklı reaksiyon sıcaklıklarının ürün dönüsümüne etkisi incelenmistir. Çalısmada sıcaklıgın artmasıyla ürün dönüsümünün azaldıgı ve isobütenin baslangıç konsantrasyonunun artmasıyla ürün dönüsümünün arttıgı gözlenmistir. Çalısmanın ikinci asamasında; Amberlit-15 katalizörünün potansiyometrik titrasyon metodu kullanılarak iyon degisim kapasitesi 5,18 mes.H+/g.kuru katalizör olarak hesaplanmıstır ve bulunan deger literatürle uyum içerisinde oldugu belirlenmistir. Çalısmanın son asamasında, ETBE sentez reaksiyonu için literatürden Langmuir-Hinshelwood reaksiyon mekanizmasına uyumlu bir model alınmıs ve deney sonuçlarının mekanizma ile tutarlılıgı arastırılmıstır. Hesaplamalar sonucunda önerilen mekanizma ile deney sonuçlarının uyumlu oldugu görülmüstür. Anahtar Kelimeler : ETBE, Eterlesme, Amberlit-15, Etanol, sobüten