Besin alerjili olguların elektronik survey ile özelliklerinin belirlenmesi

Besin alerjisi sıklığı son yıllarda giderek artan, hastanın ve ailenin sosyal hayatını olumsuz etkileyebilen, ölüm ile sonuçlanabilen ihmal edilmemesi gereken bir durumdur. Besin alerjisinde semptomlar meydana geldiği immünolojik mekanizmaya göre Ig E aracılı, Ig E aracılı olmayan yada her iki mekanizmanın birlikte olduğu mikst tipte görülebir. Çocukluk çağında besin alerjisi yaptığı sıklıkla gösterilen besinler süt, yumurta, buğday, soya, yer fıstığı, ağaç yemişleri, balık ve deniz ürünleridir. Anamnez ve fizik muayene oldukça önemli olup total serum Ig E, antijen spesifik Ig E, eosinofil sayısı, deri prick testleri (DPT), prick to prick testleri ve besin yükleme testleri (BYT) tanıda kullanılır. Çift kör plasebo kontrollü besin yükleme testi (ÇKPKBYT) tanıda altın standarttır. Önlemenin henüz bir yolu olmamakla birlikte temel tedavi presibi eliminasyon diyeti ile semptomları gidermektir. Bu çalışmada 01.10.2017 ile 01.10.2020 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Çocuk Alerji ve İmmunoloji polikliniğine başvurmuş besin alerjisi tanısı almış hastaların demografik özellikleri, laboratuvar bulguları, klinik seyri ve prognozunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu tarihler arasında besin alerjisi tanısı alan hastaların dosyaları hastane veri sistemi üzerinden retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmaya 200 hasta alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen hastaların 75'i (%37,5) kız, 125'i (%62,5) erkektir. Hastalar septomları meydana geliş mekanizmasına göre Ig E aracılı, Ig E aracılı olmayan ve mikst tip besin alerjileri olmak üzere gruplandırılmıştır. Ig E grubunda 139 (%69,0), Ig E aracılı olmayan grubunda 31 (%16,0),mikst grupta 30 (%15,0) hasta yer almaktadır. Çoklu besin alerjisi görülme oranı Ig E grubunda %58,3, Ig E aracılı olmayan grubunda %51,6, mikst grupta %60,0'dır. Çiğ ve fırınlanmış besinlere semptom gösterme oranı kıyaslandığında gruplar arasında anlamlı fark yoktur. Fakat fermente besinlere semptom gösterme oranının Ig E aracılı olmayan grupta Ig E aracılı 71 gruba göre anlamlı olarak daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Haşlanmış besinlere semptom gösterme oranının ise mikst grupta Ig E aracılı olmayan gruba göre anlamlı olarak daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Ürtiker Ig E aracılı grupta en sık, kızarıklık ve egzema Ig E aracılı olmayan grupta en sık, atopik dermatit ise mikst tip grupta daha yüksek oranda görülmüştür. Gastrointestinal sistem semptomları ise Ig E aracılı olmayan grupta en sıktır. Klinik takipte besin alerjisi devam eden hasta sayısı 123 (%61,5), tolerans gelişen hasta sayısı ise 66 (%33,0) olmuştur. Tolerans gelişen hastaların ortalama tolerans yaşları 22,40±11,18 ay olarak hesaplanmıştır. Besin alerjisi üzerine yapılan çalışmalar hastalığı tanıyabilmek, uygun tedavi yaklaşımında bulunabilmek için önem teşkil etmektedir. Bu çalışmalar ile uygun yaklaşım ve izlem sayesinde mortalite ve morbidite azaltılabilir. Anahtar Kelimeler: Besin alerjisi, Ig E aracılı reaksiyonları, ISPA