Beslenme alışkanlıkları ve beslenme inançları ölçeği'nin (kompan®) türkçeye uyarlanması: geçerlilik ve güvenilirlik çalışması

Bu araştırma, sağlıklı yetişkin bireylerde Beslenme Alışkanlıkları ve Beslenme İnançları Ölçeği'nin (KomPAN®) Türkçe geçerlilik ve güvenilirliğini test etmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma verileri Aralık 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında Nuh Naci Yazgan Üniversitesi öğrencileri ile katılımcıların anketi doldurulması ile elde edilmiştir. Ölçek Kapsam Geçerliliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Ölçeğin Türkçe formunun dil geçerliliği için çeviri-geri çeviri yöntemi uygulanmıştır. Kapsam Geçerlik İndeksi (KGİ) 0,88 olarak bulunmuştur. Türkçe ölçek formunun yapı geçerliliğini belirlemek için doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmış ve 4 alt boyut (Beslenme Alışkanlıkları, Besin Sıklığı Tüketimi, Beslenme İnançları ve Yaşam Tarzı) elde edilmiştir. Faktör yükü 0,30'dan küçük olan 1, 2, 3, 4, 10, 11, 12, 16, 17, 18, 20, 21, 28 ve 31 numaralı maddeler modelden çıkarılmıştır. Ölçeğin Türkçe formunun güvenirliğini değerlendirmek için test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Ölçek 2 hafta ara ile 100 katılımcıya uygulanmıştır. Araştırmaya yetişkin 550 birey katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 20,96 ± 3,215 yıl olup %87'si kadın ve %13'ü ise erkektir. Ön Test Besin Sıklığı Tüketimi ile Son Test Besin Sıklığı Tüketimi arasında pozitif yönlü ve güçlü seviyede anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (r=,702; p=,000). Ön Test Beslenme İnançları ile Son Test Beslenme İnançları arasında pozitif yönlü ve güçlü seviyede anlamlı bir ilişki vardır (r=,670; p=,000). Diğer alt boyutları KomPAN® diğer alt boyutları cinsiyet değişkenine göre değerlendirdiğimizde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sonuç olarak; Beslenme Alışkanlıkları ve Beslenme İnançları Ölçeği (KomPAN®) sağlıklı Türk yetişkin bireylerin beslenme durumlarını değerlendirmek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Anahtar Kelimeler: Beslenme Alışkanlıkları, Besin Sıklığı Tüketimi, Beslenme İnançları, Geçerlik, Güvenirlik, KomPAN