Betonarme kirişlerde etriyeye alternatif olarak kullanılması planlanan ı ve u şekilli donatıların kesme dayanımına katkısının deneysel olarak araştırılması

Bu çalışmada, betonarme kirişlerde geleneksel tam sargılı etriyelere alternatif olarak I ve U şeklindeki kesme donatılarının kullanılabilirliği deneysel olarak araştırılmıştır. Farklı kanca boylarına ve etriye aralıklarına sahip alternatif kesme donatıları kullanılarak, bu donatıların kirişlerin taşıma kapasitesine, sünekliğine, rijitliğine ve hasar modlarına etkisi incelenmiştir. Deneysel çalışma kapsamında toplam 18 adet betonarme kiriş numunesi üretilmiştir. Bunlardan 6'sı geleneksel tam sargılı etriyelere sahip referans numuneleri olarak belirlenmiş, diğer 12 numunede ise kanca boyları 0 cm, 1.5 cm ve 3.5 cm olarak seçilmiş ve etriye aralıkları 5 cm, 10 cm ve 15 cm olarak düzenlenmiştir. Kirişler dört noktalı eğilme deneyi ile test edilmiş, yük taşıma kapasiteleri, deplasman değerleri ve çatlak desenleri analiz edilmiştir. Deney sonuçları, 3.5 cm kanca boyuna sahip etriyelerin kesme kapasitesi açısından tam sargılı etriyelerle en yakın performansı gösterdiğini, ancak kanca boyu 0 cm ve 1.5 cm olan numunelerde daha ani ve gevrek kırılmaların meydana geldiği gözlemlenmiştir. Ayrıca, etriye aralığının artmasıyla birlikte taşıma kapasitesinde düşüş gözlenmiş ve kesme hasarlarının daha erken oluştuğu belirlenmiştir. Alternatif donatıların sünekliği artırmada kısmen etkili olduğu ancak geleneksel tam sargılı etriyelerin sağladığı dayanım seviyesine ulaşamadığı görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda, I ve U şeklindeki donatıların tam sargılı etriyeler yerine doğrudan bir alternatif olarak kullanılması önerilmemektedir. Kesme dayanımının kritik olduğu yapısal elemanlarda geleneksel etriyelerin tercih edilmesi gerektiği belirlenmiştir. Gelecekte yapılacak çalışmalar kapsamında, farklı donatı konfigürasyonları ve beton sınıflarıyla genişletilmiş deneyler yapılması önerilmektedir.