Betonarme yapılarda dayanım fazlalığının araştırılması

Yapıları projelendirme sürecinde kullanılmak üzeri yük ve yapısal standartlar ile deprem yönetmelikleri geliştirilmiştir. Her ülke kendi ihtiyaç ve koşullarına göre standartlar geliştirmiş, üzerlerinde revizyonlar yapmış ve kullanımlarını zorunlu kılmıştır. Ülkemizde TS 500 ve TS 498 gibi temel betonarme ve yük standartları ile binalar için deprem yönetmeliği yürürlüktedir. Tasarımları tamamlanmış yapılar üzerinde yapılan araştırmalar, gözlemler ve yaşanılan deneyimler göstermiştir ki; yapılar tasarımlarında dikkate alınandan daha fazla bir dayanıma sahiptirler. Meydana gelen dayanım fazlalığı iç kuvvetlerin yeniden dağılımı, donatıdaki pekleşme etkisi, malzemelerin gerçek ve tasarım gerilmeleri arasındaki fark, kat ötelemelerine getirilen sınırlandırmalar, minimum gereklilikler, elverişsiz yüklemeler, yapısal olmayan elemanların etkisi, gibi faktörlere bağlıdır.Bu çalışmada deprem yönetmeliğine göre tasarlanmış binaların dayanım fazlalığı araştırılmıştır. Bu amaçla 3, 5 ve 7 katlı, süneklilik düzeyi yüksek, betonarme çerçeveli binaların tasarımları yapılmış ve bu tasarımlara ait detaylı bilgiler verilmiştir. Binaların doğrusal olmayan analizleri zaman tanım alanında doğrusal olmayan hesap yöntemi ile yapılmıştır. Bu analiz yöntemi için dünyada ve ülkemizde meydana gelişmiş, 28 adet deprem kaydı seçilmiştir. Analizlerde deprem kayıtları ölçeklenerek kullanılmıştır. İzlenen bu hesap yöntemi ile binaların artan yatay yük altında davranışları elde edilmiş, dayanım fazlalıkları hesaplanmış ve elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.