Betonarme yapılarda perde yeri seçiminin yapısal davranış üzerine etkilerinin irdelenmesi

Yapılmış planlı bir yapının sürekli ve süreksiz yükler altında yeterli ve belli olan bir performans düzeyinde davranış gösterebilmesi önemli bir durum teşkil eder. Taşıyıcı sistemin özelikleri yapı davranışında etkisi olan en büyük etkenlerden bazısıdır. Günümüzde mühendislere yol gösteren, ülkemizde ve dünyada birçok yönetmelik bulunmaktadır. Bu yönetmelikleri esas alarak tasarım ve analiz yapma konusunda mühendislere büyük görevler düşmektedir. Günümüzde perdeler, çeşitli deprem bölgelerinde bulunan çok katlı betonarme yapılarda rüzgar ve deprem gibi yapıya etkiyen yatay yüklerin karşılanabilmesi, göreli kat ötelemelerine ve yapının burulmasına optimum düzeyde sınır koyabilmek için yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Genelde mimari tasarım sonucu kat planındaki yerleri ortaya çıkan perdelerin yerleşimi ve alanları deprem etkisinde oluşan davranışlarında oldukça etkilidir. Yapılan bu tez çalışmasında, 4 farklı kat planında ve her kat planının 4, 8 ve 12 katlı tasarımlarında simetrik yerleştirilmiş dikdörtgen geometrili perdelerin, binanın muhtelif yerlerine farklı yerleşim geometrisi ve adedi ile yerleştirilmesinin, dinamik ve performans analizleri yapılıp can güvenliği sınırı sağlanarak betonarme perdeli-çerçeveli yapıların davranışına etkileri araştırılmıştır. Çalışmaya konu olan yapılar 4, 8 ve 12 katlı olup kat yükseklikleri 2,80 metre, kat oturum alanları 400 m2, bulundukları deprem bölgesi 1. derece deprem bölgesi, zemin sınıfı Z3, yapı kullanım amacı ise konuttur. Yapılar için malzeme seçiminde C20 sınıfı beton ve S420 inşat çeliği belirlenmiştir. Tasarım için TS 498-1997 "Yapı Elemanlarının Boyutlandırılmasında Alınacak Yüklerin Hesap Değerleri", TS500 -2000 "Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları" ve DBYBHY-2007 "Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik" yönetmelikleri göz önüne alınmıştır. Yapının analiz ve tasarımı için İdeCAD Statik 7 programı kullanılmıştır. Elde edilen periyotlar, etkin göreli kat ötelemeleri, taban ve kat kesme kuvvetleri, beton ve çelik metrajı vb. sonuçlar irdelenmiştir.