Betonarme yüksek yapı/yapıların performans analizlerinin değerlendirilmesi

Deprem riskinin her zaman var olduğu Türkiye'de ve birçok dünya ülkesinde, nüfusun hızlı artışı ve şehirleşme türü, beraberinde farklı yaşam alanları ihtiyaçları doğurmuştur. Ve dolaylı olarak yüksek katlı yapı türlerinin inşa süreci hız kazanmıştır. Yüksek yapıların inşa edilmesinin cazip hale gelmesiyle birlikte, yapıların deprem etkisi altında değerlendirilmesi, deprem mühendisliği açısından çok önemli bir konu haline gelmiştir. Günümüzde sismik riski her daim bünyesinde barındıran ülkemizde ve birçok dünya ülkesinde, yüksek katlı yapıların deprem etkisi altındaki davranışları üzerine çalışmalar yapılmış, belli yönetmelikler yürürlüğe girmiştir. Özellikle TBDY2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018)'de belirtildiği üzere, yüksek katlı yapıların analiz sürecinde, performansa göre tasarım öne çıkmaktadır. Performansa göre tasarım olarak ifade edilen, aslında, belirli etkiler altında yapının kapasitesinin, bina kullanım sınıfı ve performans düzeyi dikkate alınarak boyutlandırılması veya değerlendirilmesidir. Performansa göre tasarım, lineer ve lineer olmayan analiz olmak üzere iki başlıkta incelenmektedir. Performansa göre tasarım dışında, ilgili deprem yönetmeliklerinde ifade edilen bir diğer tasarım şekli 'şekil değiştirmeye göre tasarımdır. Bu çalışmada, Türkiye'de yapılmış, +144.01 m yüksekliğinde 41 katlı betonarme yapının performansa göre tasarım ışığında lineer olmayan analizi yapılmış, analiz sürecinde karşılaşılan ve benzer çalışmalarda ifade edilen tanım tipleri tartışmaya açılmıştır. Perde elemanların kesme ve eğilme mafsalı üzerine yorumlarda bulunulmuş, yönetmelikte belirtilen şartlar ve kesit analiz sonuçları karşılaştırılmıştır. TBDY2018'e göre SAP2000 programında yapı modellenmiş, sonuçlar ifade edilmiş, şekil değiştirmeye göre tasarım için sağlanması gereken şartların uygulanma durumları açıkça ifade edilmiştir.