Beyin manyetik rezonans görüntüleme hiperintens odağı olan migren hastalarında tromboza eğilim yaratan genetik faktörlerin rolü

Migren, tüm dünyada sık karşılaşılan sorunlardan biridir. Migren patogenezi halen tam olarak anlaşılmamıştır. Migren ortaya çıkmasında genetik ve çevresel faktörlerin rol aldığı bilinmektedir. Migren ve inme birlikteliği birçok çalışmada gösterilmiş, tek başına migren iskemik inme için risk faktörü olarak bulunmuştur. Migrende normal popülasyona göre subklinik beyin lezyonu sıklığı daha fazla görülmektedir, bunun artmış inme riski ile ilişkisi araştırılmaktadır. Tromboza eğilim yaratan genetik faktörler migren olgularında daha önceden de araştırılmış fakat subklinik beyin lezyonları ile ilişkisinin araştırıldığı metilentetrahidrofolat redüktaz gen mutasyonu dışında çalışmaya rastlanmamıştır. Biz migren hastalarında aktif protein C rezistansına neden olan Faktör V Leiden, protrombin aktivitesinin artmasına neden olan Protrombin G20210A mutasyonu, metilentetrahidrofolat redüktaz enziminin termolabil hale gelmesini sağlayarak homosistein seviyelerinin hafif artışına neden olduğu düşünülen metilentetrehidrofolat redüktaz gen mutasyonu ve anjiyotensin konverting enzim seviyelerini arttırarak ateroskleroza katkısı olduğu düşünülen anjiyotensin konverting enzim gen polimorfizmini ve bu faktörlerin Beyin MRG'deki hiperintens lezyonlar ile ilişkisini araştırdık. Bu çalışmadaki amaç bu mutasyon ve polimorfizmlerin migren riskini ve beyin MRG'de hiperintens lezyon riskini artırp artırmadığını belirlemekti. Bu amaçla daha önceden beyin MRG tetkiki bulunan ve migren tanısı konulan 160 hasta çalışmaya alındı. Hastalar beyin MRG normal olanlar ve beyin MRG'de hiperintens lezyonu olanlar olamk üzere iki gruba ayrıldı. Tüm hastalardan bilgilendirilmiş onam formu alındıktan sonra DNA ayrıştırımı için EDTA'lı tüplere 10 cc. kan örneği alındı. İzole edilen genomik DNA mutasyon ve polimorfizmler açısından araştırıldı. Sonuçlar daha önce yapılmış olan sağlıklı Türk popülasyon çalışması ile de karşılaştırıldı. Faktör V Leiden heterozigot birey oranı tüm migrenlilerde %3,1 olarak saptandı. Hiç homozigot bireye rastlanmadı. Normal Türk popülasyonu ile karşılaştırılınca istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. MRG'de hiperintens lezyonu olan grupta %5 heterozigot birey saptandı. Hiperintens lezyonu olan ve olmayan grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Auralı ve aurasız migren grupları arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Protrombin G20210A mutasyon oranı tüm migrenlilerde %1,9 bulundu heterozigot bireylerin tamamı MRG normal hasta grubunda idi. Pt 20210A için migrenlilerde sağlıklı popülasyona göre, auralı ve aurasız migren arasında ve beyin mRG özelliğine göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Metilentetrahidrofolat redüktaz enzimi C677T mutasyon oranı tüm migren grubunda %5 saptandı, MRG normal olanlarda %6,3, hiperintens lezyonu olanlarda %3.8 oranında bulundu. MTHFR C677T mutasyonu için migrenlilerde sağlıklı popülasyona göre, auralı ve aurasız migren arasında ve MRG özelliğine göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Anjiotensin konverting enzim D/D, genotip frekansı %70,6 tüm migrenlilerde sağlıklı kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu (p=.0001). Tüm migren grubu içinde MRG lezyonuna göre hastalar karşılaştırıldığında beyin MRG'de hiperintens lezyonu olan grupta %32,5, olmayan gruba göre %13,8 I/D genotipi anlamlı yüksek bulunmuştur (p=.02). Sonuç olarak; Faktör V Leiden, Protrombin G20210A ve Metilentetrahidrofolat redüktaz C677T gen mutasyonları migrenliler için ve beyin MRG lezyonu için bizim popülasyonumuzda risk faktörü olarak bulunmamıştır. Anjiyotensin konverting enzim D/D polimorfizmi migren hastalığı için risk faktörü olarak bulunmuştur. I/D polimorfizmi ise migrenlilerde beyin MRG hiperintens lezyonları için risk faktörü olarak bulunmuştur. Diğer mutasyonlar için daha çok sayıda hastanın olduğu çalışmalara ihtiyaç vardır.