Beyin omurilik sıvısının (BOS) biokimyasal parametreleri ile cinsiyet ve spinal blok özellikleri arasındaki ilişkinin araştırılması

Spinal blok, en eski ve etkin rejyonal anestezi tekniklerindendir. Spinal anestezi düzeyi, kullanılacak LA ajan ve uygulama yöntemindeki değişiklerden etkilenmektedir. Bunun yanında, hastanın yaşı, boyu, cinsiyeti karın içi basınç, anatomik yapısı ve BOS? a ait özellikler (BOS kompozisyonu, sirkülasyon volümü, basıncı ve dansitesi) gibi kişisel faktörler de spinal anestezi düzeyi için belirleyici olmaktadır. Biz de çalışmamızda, kadın ve erkek hastalar arasında, BOS?a ait biyokimyasal parametrelerdeki değişikliklerin, spinal anestezi düzeyine nasıl etki ettiğini araştırdık. Çalışmaya, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi?nde, değişik cerrahi branşlarda elektif şartlarda operasyonu planlanan ve spinal anestezi uygulanacak 120 hasta dahil edildi. Kadın ve erkek hasta grupları oluşturularak spinal anestezi uygulandı. Operasyon odasına alınmayı takiben, operasyon sonrası döneme kadar, belli aralıklarla her iki hasta grubunun vital bulguları, duysal ve motor blok değerlendirilmesi yapıldı. Operasyon öncesi alınan kan ve BOS örneklerinin biyokimyasal değerlendirilmesi yapıldı ve sonuçlar karşılaştırıldı. Yapılan değerlendirmede, her iki hasta grubunun, vital bulgular açısından spinal anesteziden anlamlı olarak etkilendiği görüldü. Operasyonun 0-30 dakikaları arasında, beşer dakika aralıklarla yapılan duysal blok değerlendirmesinde, erkek hastalarda gelişen bloğun, anlamlı olarak daha yüksek seviyelerde olduğu belirlendi. Yapılan motor blok değerlendirmesinde ise, kadın hastalarda motor bloğun, erkek hastalara göre daha hızlı geliştiği tesbit edildi. Yapılan biyokimyasal değerlendirmelerde, kadın ve erkek hastalar arasında kan parametreleri açısından anlamlı bir farklılık izlenmezken, erkek hastalarda BOS albümin, glukoz, Ca+2, Mg+2, protein ve üre değerlerinin anlamlı olarak daha yüksek olduğu bulundu. BOS parametreleri ve spinal blok korelasyonu açısından; erkek hastalardaki pH, dansite, glukoz ve üre düzeyleri ile duysal blok arasında (+) korelasyon izlenirken, kadında albumin ile (+) korelasyon tesbit edildi. Kadınlardaki sodyum ve üre düzeyiyle spinal blok korelasyonu ise (-) yönde bulundu. Bu değerlendirmelerin sonucunda, kadın ve erkek hastalar arasında bazı BOS parametrelerinde farklılıklar olduğu ve bu farklılıkların spinal anestezi düzeyini etkileyebileceği gösterilmiştir. Ancak bu konu ile ilgili ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Bunun yanı sıra, erkek hastalarda maksimum blok seviyesinin daha üst düzeylerde olması da göz önüne alındığında, spinal anestezi uygulamaları sırasında hastanın cinsiyetinin göz önünde bulundurulması, erkek hastalarda bloğun daha üst seviyelere çıkabileceğinin akılda tutulması önerilir