Bifurcatio tracheae'nın anatomik referans değerleri ve akciğer hacimlerinin yaşa bağlı değerlendirilmesi

Amaç: Sağlıklı bireylerde bifurcatio tracheae'nın anatomik referans noktalarını belirleyerek, akciğer hacimlerinin yaşa bağlı ölçümlerini ortaya koymaktır. Böylelikle bu organları tutan hastalıklarda sağlıklı bireylerle kıyaslama şansı sunarak klinisyenlere tanı ve tedavi kolaylığı sağlayabilmektir. Ayrıca cinsiyet tayini için kullanılabilecek anatomik yapılara yeni veriler açısından katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntemler: Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı'na 1 Ocak 2015-1 Ocak 2019 yılları arasında Toshiba Aquilion 64 sistem cihaz ile torax BT çekilen ve sağlıklı olarak raporlanan 20-60 (ort. yaş 39,49±11,38) yaş arasında değişen toplam 200 olguya (100 erkek ve 100 kadın) ait görüntüler retrospektif olarak değerlendirildi. Yaş kategorisi dekatlara göre ayrıldı. Olguların 1.1.7 sürüm Horos uygulaması ile bifurcatio tracheae açısı ve posterior iz düşümüne bakıldı. Aynı zamanda bu olguların Horos uygulaması ile akciğer hacimleri ölçüldü. Hacimler olguların cinsiyetleri ve yaşları göz önüne alınarak gruplandırıldı. İstatiksel analizler SPSS 25.0 versiyonunda (IBM Inc., Chicago, IL, United States) istatistik paket programı ile gerçekleştirildi. Bulgular: 20-60 (ort. yaş 39,49±11,38) yaş arasında değişen toplam 200 olgunun 100'ü erkek (ort. yaş 39,22±11,65) ve 100'ü kadındır (ort. yaş 39,77±11,11). Sağ akciğer hacminin ortalama değeri erkeklerde 3113±342 ml olup kadınlarda 2139±397 ml'dir. Sol akciğer hacminin ortalama değeri erkeklerde 2828±329 ml ve kadınlarda 1898±388 ml'dir. Bifurcatio tracheae iz düşümü olguların çoğunluğunda (%52) T4'ün gövdesi hizasında olduğu belirlenmiş olup bunların büyük kısmının 30-39 yaş aralığında olduğu bulunmuştur. Yaş kategorisine göre akciğer hacimleri ve bifurcatio tracheae açısı arasındaki ilişkiye bakıldığında anlamlılık görülmemiştir. Cinsiyetle bifurcatio tracheae açısı sağlıklı erkek bireylerde 72 derece kadınlarda ise 70 derece olarak ölçülüp sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Sonuç: Solunum sistemide önemli bir anatomic yapı olan trachea ve akciğerlerin sağlıklı bireylere ait açı ve hacim ölçümlerinin cinsiyete ve yaşa dayalı değerlendirildiği bir çalışmadır. Bifurcatio tracheae'nın posterior iz düşümüne ait referans noktası T4 hizasında olduğu ve bunun kitabi bir bilgi olarak sunulabileceği tespit edildi. Cinsiyetle bifurcatio tracheae açısı sağlıklı erkek bireylerde 72 derece kadınlarda ise 70 derece olarak bulundu ve bu ölçümler neticesinde cinsiyet tayininde kullanılacak verilere yeni bir alan oluşturulabilineceği saptandı. Akciğer hacimlerinin yaşa bağlı değerlendirilmesiyle bu organlarda oluşabilecek patolojik durumları belirlemede kolaylık sağlanabilir. Aynı zamanda akciğer hacimlerinin kadınlar ve erkekler arasında farklı olması cinsiyete dayalı olarak bu ölçümün kullanılabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Bifurcatio tracheae açısı, bifurcatio tracheae posterior iz düşümü, akciğer hacmi, BT, horos uygulaması