Bilgi düzensizliği kavramı ve Covid-19 sürecinde dünya sağlık örgütünün infodemi yönetim politikaları bağlamında incelenmesi

Küreselleşme ile birlikte bilginin üretim ve dağıtım süreçlerinde meydana gelen değişim, çevrimiçi medya platformlarının da etkisiyle yanlış bilgilerin tarihte benzerine rastlanmayacak düzeyde dolaşıma sokulmasına ve toplumların küresel bir bilgi salgını ile baş başa kalmalarına sebep olmuştur. Bilgi ekosisteminde yanlış veya bağlamından koparılmış bilgileri tanımlamakta kullanılan manipülasyon, propaganda ve sahte haber gibi kavramların mevcut durumu açıklamada yetersiz kalması, Clair Wardle tarafından bilgi düzensizliği kavramının ortaya atılmasına yol açmıştır. Bu noktadan hareketle çalışmanın ilk bölümünde terminolojik belirsizliği sona erdirdiğine inanılan bilgi düzensizliği kavramı detaylı bir şekilde analiz edilecektir. Yanlış bilgi türlerinin kökenlerine yönelik tarihsel bir analiz yapılarak kavramsal çerçevenin arka planını güçlendirmeyi amaçlayan çalışmada güncel tartışmalar üzerinden bilgi düzensizliği kavramının ortaya çıkmasına zemin hazırlayan şartlar ele alınacaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise bilgi düzensizlikleri kümesinin bir parçası olarak Covid-19 virüsü ile birlikte yanlış bilgi salgını olarak adlandırılan infodemi sorununa odaklanılacaktır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından en az virüs kadar tehlikeli olarak görülen infodemiye yönelik atılan adımlar ve bu bağlamda kurulan DSÖ Salgın Hastalıklar Bilgi Ağı (EPI-WIN) bünyesinde gerçekleştirilen eğitim ve konferanslar yoluyla çok yönlü bir analiz gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise tüm bu politikaların oluşturulmasında ve uygulanmasının da kilit role sahip olan DSÖ 2020-2021 Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planları MAXQDA.20 programı aracılığıyla analiz edilecektir. Oluşturulan tablolar ve kod haritalarının detaylı bir şekilde yorumlanarak analiz edileceği çalışmada; DSÖ'nün bu süreçte bilgi düzensizliği kavramına verdiği önemde nasıl bir değişimin yaşandığı ve bu değişimin infodemi ile mücadele politikalarını nasıl etkilediği sorunsalına odaklanılacaktır. Anahtar Kelimeler: Dünya Sağlık Örgütü, bilgi düzensizliği, salgın hastalıklar bilgi ağı, infodemi, mezenformasyon, dezenformasyon