Bilgisayar veri günlükleri üzerine HTEA otomasyonu ve alternatif yöntemler ile çözüm yaklaşımları

Sistem ve süreç kavramlarının oluşmasından itibaren bunların kalitelerinin artırılması ve sürekli geliştirme çabaları büyük ölçüde önem verilen konular haline gelmiştir. Literatürde ve bu zamana kadar yapılan çalışmalarda kalite ve sürekli geliştirme uğraşları birçok araştırmacı ve yazar tarafından farklı yöntemler ile ele alınmıştır. Bahsedilen iyileştirmeler teknolojik imkânların sınırlı olduğu zamanlarda daha çok uzman çabalarına dayanmaktadır. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte bilgisayar tabanlı sistem ve süreçlerin tamamına yakın bir kısmında çalışma süresinde oluşan işlemler ve hata kayıtları saklanabilmektedir. Ancak bu işlem ve kayıtlar çok büyük boyutlara ulaşabilmekte ve bu yüzden verilerin arasından yararlı bilgileri elde edebilmek için yeni yöntemlere ihtiyaç duyulmaktadır. Hata Türleri ve Etkileri Analizi (HTEA) sistemdeki hataları ve etkilerini tanımlayan, ortaya çıkaran ve araştıran bir kalite aracıdır. Geleneksel yöntemler ile gerçekleştirilen HTEA'da farklı bölümlerin uzmanlarından oluşan bir HTEA ekibi kurulur. Bu ekip öncelikle hata türlerine karar verir. Ardından kararlaştırılan hata türlerinin etkileri analiz edilir ve analiz edilen hata türlerine farklı risk metrikleri için skorlar verir. Son olarak skor değerleri çarpılarak her bir hata türü için bir risk önceliklendirme sayısı (RÖS) elde edilir. RÖS değerleri hata türlerinin sistem üzerindeki etkileri olarak değerlendirilir ve buna göre sıralama yapılarak sistemdeki en önemli hata türleri elde edilir. HTEA bir sistemin herhangi bir aşamasında uygulanabilir. Tasarım aşamasında uygulanacak olursa muhtemel ürün hatalarının engellenmesi, ileriki aşamalarda uygulanması da gerçekleşmiş hataların analizi ve azaltma yöntemleri hakkında bilgi sağlar. Ancak geleneksel yöntemler ile gerçekleştirilen HTEA birçok açıdan eksiklikler ve yetersizlikler içermektedir. Bu eksikliklerin en başta geleni verilen skorların uzmandan uzmana değişmesi ve dolayısıyla sübjektiflik içermesidir. Daha önceki çalışmalar ağırlıklı olarak RÖS üzerinde yoğunlaşmış ve sübjektif kararların azaltılması için bir öneri getirmemiştir. Sunulan tez çalışmasında bilgisayar veri günlükleri uygulama alanı olarak seçilerek HTEA'nın adımları otomatikleştirilmeye ve böylece hem sübjektifliğin ortadan kaldırılmasına hem de analizin daha kolay yapılmasına olanak sağlanmaya çalışılmıştır. HTEA'ya başlamadan önce bilgisayarlardan elde edilen verilere bazı önişlemler uygulanarak kullanıma hazır hale getirilmiştir. Hata türleri uzmanlar tarafından belirlenmek yerine veri setinden otomatik olarak elde edilmiştir. Bu hata türlerini değerlendirmek için geleneksel yöntemler ile birlikte veri tabanlı objektif risk metrikleri önerilmiştir ve önerilen metriklerin detaylı analizleri yapılmıştır. Gri İlişkisel Analizi (GİA), TOPSIS, VIKOR yöntemleri ve geleneksel HTEA tabanlı alternatif bir yöntem ile risk sıralamaları yapılmıştır. Sonuçlar ve yöntemler karşılaştırılmıştır.