Bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden vertebrae prominens'in morfometrik olarak incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, servikal omurganın yedinci vertebrası olan vertebra prominens'in bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleri üzerinden morfometrik olarak değerlendirilmesi ve elde edilen verilerin özellikle cerrahi planlamalarda, transpediküler vida uygulamaları açısından klinik kullanıma katkı sağlamasıdır. Çalışma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi PACS sisteminden elde edilen BT görüntülerinin retrospektif olarak incelenmesiyle gerçekleştirilmiş ve 100 erkek ile 100 kadına ait kesitler analiz edilmiştir. Ölçümler sagittal ve aksiyel düzlemler üzerinden yapılmış olup, toplam 17 farklı morfometrik parametre değerlendirilmiştir. Ortalama corpus vertebra anteroposterior uzunluğu sırasıyla erkeklerde 15,01±1,79 mm, kadınlarda 12,98±1,47 mm; ortalama corpus yüksekliği 14,59±1,42 mm ve 13,04±1,10 mm; ortalama corpus genişliği 31,18±2,43 mm ve 29,05±2,18 mm; ortalama corpus alanı ise 351,55±50,29 mm² ve 282,48±41,07 mm² olarak hesaplanmıştır. Ortalama foramen vertebrale anteroposterior uzunluğu erkeklerde 15,29±1,59 mm, kadınlarda 14,25±1,34 mm; ortalama foramen vertebrale alanı ise sırasıyla 278,57±45,54 mm² ve 255,85±36,84 mm²'dir. Ortalama sağ ve sol pedikül genişlikleri erkeklerde sırasıyla 7,16±0,95 mm ve 7,01±0,90 mm; kadınlarda ise 6,23±0,89 mm ve 6,11±0,83 mm olarak belirlenmiştir. Ortalama processus spinosus uzunluğu erkeklerde 33,06±4,61 mm, kadınlarda 28,81±3,01 mm; ortalama iki processus transversus arası mesafe ise 75,6±5,98 mm ve 68,83±4,24 mm'dir. Cinsiyetler arasında bu parametrelerin büyük çoğunluğunda istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca yaş ile bazı ölçümler arasında anlamlı korelasyonlar gözlenmiş; özellikle ortalama corpus alanı ve anteroposterior uzunluk yaşla birlikte artış gösterirken, transvers pedikül açıları yaşla v negatif yönde ilişki göstermiştir. Elde edilen veriler, vertebra prominens'e yönelik cerrahi işlemlerde bireye özgü anatomik planlamanın önemini vurgulamakta ve vida uygulamalarının güvenliğini artırmaya yönelik morfometrik referanslar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Vertebrae Prominens, Bilgisayarlı Tomografi, Morfometri, Cervical Vertebrae