Bilişim teknolojileri ve yazılım dersinde alternatif ölçme ve değerlendirmelerin etkisi

Ölçme ve değerlendirme; gözlemlenen bir özellik veya niteliğin sayı veya sembolle ifade edilmesiyle birlikte bir kriter dahilinde karar verilmesidir. Ölçme ve değerlendirme eğitimde; bilgiye dayalı bir şekilde bilinçli kararlar vermemizi, süreci ve becerileri izlememizi, sürekli öğrenme ve gelişmeyi saylayan araçlardır. 2024-2025 eğitim öğretim yılında uygulanmaya başlayan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeline göre verilen eğitimin kalitesinin artması için; bilgi ve becerilerin kazanılmasıyla birlikte, çocukların bütün gelişim alanlarının desteklenmesi ve üst düzey düşünme becerisi geliştirmek istenmektedir. Maarif modelinde ölçme değerlendirmeler, süreç boyunca yapılmalı, öğrenci eksiklikleri belirlenebilmeli ve geri dönüt sağlayarak geliştirici bir öğrenme şekli sallanması hedeflenmektedir. Bu hedefe ulaşmak adına ülke geneli ortak sınavlar uygulanmaktadır. Bu çalışma, Türkiye' deki eğitim sistemindeki algısal değişikliklerden hareketle; ölçme ve değerlendirme yöntemlerinde değişikliler ve güncellemeler yapılması gerekliliği düşünülerek gerçekleştirilmiştir. Araştırma; Kavram Haritası, Rubrik, Grid ve Tanılayıcı Dallanmış Ağaç gibi alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin, ortaokul altıncı sınıf bilişim teknolojileri ve yazılım dersinde uygulanabilirliğini ve öğrenci başarısına etkisini incelemek amacıyla hazırlanmıştır. 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Van'da bir ortaokulda 45 öğrenci ile gerçekleştirilen bu araştırma, deney ve kontrol gruplarını temsilen benzer gruplar seçilerek yürütülmüştür. Her iki gruptaki denkliği göstermek için sıralama testi uygulanmıştır. Kontrol grubundaki öğrencilere geleneksel ölçme ve değerlendirme yöntemleri olan çoktan seçmeli, doğru-yanlış ve uygun ölçme yöntemleri kullanılmıştır. Deney grubunda ise ders süresince kavram haritaları, Gridler, rubrikler ve tanılayıcı dallanmış ağaç kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS (Statistical Package for Social Science) istatistik yazılımı kullanılmış ve deney ile kontrol grubu puanları arasındaki farklar t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın anlamlılık düzeyi 0,5 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, alternatif ölçme ve değerlendirme yöntemlerinin bilişim derslerinde uygulanmasının mümkün olduğu ve öğrenci başarısını olumlu yönde etkilediği görülmüştür.