Bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin okuduğunu anlama becerilerini geliştirmeye etkisi

Bu araştırmada bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin ilköğretim öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerini geliştirmeye etkisi incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı deney grubunda uygulanan bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi ile kontrol grubuna uygulan geleneksel yapıdaki okuma eğitiminin öğrencilerin metin türlerine göre okuduğunu anlama ile ilgili bilişsel farkındalık düzeylerine etkisini belirlemektir.Araştırmada ön-son test kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma 2010-2011 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan iki ilköğretim okulunun 6.sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmaya deney grubunda 42, kontrol grubunda 63 olmak üzere toplam 105 öğrenci katılmıştır. Deney grubunda okuma eğitimi dersi, 7 hafta boyunca bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinlikleri ile işlenmiş, kontrol grubunda bu ders geleneksel yapıdaki okuma eğitimi etkinlikleri ile sürdürülmüştür.Araştırmada veriler, metin türlerine dayalı okuduğunu anlama testi ve okuma stratejileri bilişsel farkındalık ölçeği kullanılarak toplanmıştır.Veri toplama araçları ile elde edilen veriler, SPSS 15.0 (Statistic Package For Social Science) programı kullanılarak analiz edilmiş, deney ve kontrol grubundan elde edilen veriler arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı ?t-testi? ile sınanmıştır. Gruplar arası kıyaslamalarda anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir.Araştırma sonucunda;1. Deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerine ilişkin ön test ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir.2. Kontrol grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerine ilişkin ön test ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olmadığı belirlenmiştir.3. Öğrencilerin okuma stratejileri ile ilgili bilişsel farkındalık düzeylerini geliştirmede deney grubunda uygulanan bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin kontrol grubunda uygulanan geleneksel okuma eğitimi etkinliklerinden çok daha etkili olduğu saptanmıştır.4. Öğrencilerin okuduğunu anlama düzeylerini geliştirmede deney grubunda uygulanan bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin kontrol grubunda uygulanan geleneksel yapıdaki okuma eğitimi etkinliklerinden daha etkili olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Okuduğunu anlama, okuma stratejileri, bilişsel farkındalık, metin, metin türleri.