Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Halit Karatay
10 theses · Bolu Abant İzzet Baysal University
Planlı yazma ve değerlendirme modelinin 8.sınıf öğrencilerinin bilgilendirici metin yazma becerilerini geliştirmeye etkisi
Bu arastırmada, ögretimi ve degerlendirmeyi birlestiren Planlı Yazma veDegerlendirme Modelinin ögrencilerin bilgilendirici metin yazma ve yazdıklarımetni degerlendirme becerilerinin gelistirilmesinde etkili olup olmadıgıincelenmistir.Arastırmanın çalısma evrenini, 2008?2009 egitim ögretim yılı bahardöneminde stanbul ili Beyoglu ilçesinde bulunan Piripasa lkögretim Okulu 8. sınıfögrencileri olusturmaktadır.Piripasa lkögretim Okulu 8. sınıf ögrencileri arasında yapılan ön testsonucunda, bilgilendirici metin yazma becerileri açısından aralarında anlamlı bir farkbulunmayan iki sube, 35'i deney ve 35'i kontrol grubu olmak üzere belirlenmistir.Ögrencilerin yazılı anlatım becerisini ölçmek 25 maddelik bir Planlı Yazma veDegerlendirme Ölçegi arastırmacı tarafından gelistirilmistir.Arastırmanın örneklemini olusturan deney grubu ile kontrol grubu arasındayazılı anlatım becerisi bakımından anlamlı bir farkın olup olmadıgını belirlemek içinögrencilerin konuyla ilgili puan otalamaları iliskisiz ölçümler t-testi ile sınanmıs vegruplar arasında yazılı anlatım becerisi bakımından anlamlı bir farkın olmadıgısaptanmıstır.Arastırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel model kullanılmıstır.Veri elde etmek amacıyla arastırmacı tarafından 25 maddelik ?Planlı Yazma veDegerlendirme Ölçegi? gelistirilmistir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 11.5(Statistic Package For Social Science) programının; yüzde (%), frekans (f), aritmetikortalama (X) ve iliskili/iliskisiz ölçümler t-testi istatistik tekniklerindenyararlanılmıstır.Arastırma sonucunda,1. Arastırmada deney grubunda bulunan ögrencilere uygulanan planlı yazmaetkinliklerinin ögrencilerin yazdıkları metinlerde yazılı anlatımı planlama becerisinigelistirmede kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı gelisimsagladıgı görülmüstür.2. Deney grubunda yer alan ögrencilere uygulanan planlı yazmaetkinliklerinin ögrencilerin yazdıkları metinlerde, dil ve anlatım becerilerinigelistirmede kontrol grubuna göre ön test ve son test puanları arasında anlamlı birfark oldugu tespit edilmistir.3. Deney grubunda yer alan ögrencilere uygulanan planlı yazmaetkinliklerinin ögrencilerin yazıkları metinlerde, yazım ve noktalama becerilerinigelistirmede kontrol grubuna göre ön test ve son test puanları arasında anlamlı birfark oldugu görülmüstür.4. Arastırmada deney grubunda bulunan ögrencilere uygulanan planlı yazmaetkinliklerinin ögrencilerin yazdıkları metinlerde biçim ve kâgıt düzenindehedeflenen becerileri gelistirmede kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlıderecede farklı gelisim sagladıgı görülmüstür.
Yaratıcı yazma uygulamalarının ilköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin yazma becerilerine etkisi
Bu araştırmada, yaratıcı yazma etkinliklerinin öğrencilerin metin yazmabecerilerinin geliştirilmesinde ve yaratıcılık seviyelerinin artmasında etkili olup olmadığıincelenmiştir.Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel model kullanılmıştır.Araştırmada veri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Yaratıcı YazmaDeğerlendirme Ölçeği ve Torrance Yaratıcı Düşünce Testi uygulanmıştır. Elde edilenverilerin analizinde SPSS 11.5 programının ilişkili/ilişkisiz ölçümler t-testi istatistiktekniklerinden yararlanılmıştır.Deneysel desenli yapılan araştırmaya 2008?2009 öğretim yılının baharyarıyılında, Düzce ili Merkez ilçesi Yeşiltepe ve Bilgi İ.O altıncı sınıfında yer alantoplam 40 öğrenci katılmıştır. Deney ve kontrol grubunda yer alacak olan öğrencilerinseçimi için, okulda altıncı sınıfları oluşturan beş şubeye serbest yazma etkinliğiyaptırılmıştır. Ayrıca bu değerlendirmeye beşinci sınıf yılsonu not ortalamaları dakatılmıştır.Araştırmanın örneklemini oluşturan deney grubu ile kontrol grubu arasında,araştırma öncesinde yazılı anlatım becerileri bakımından anlamlı bir farkın olmadığısaptanmıştır.Araştırma boyunca deney grubuyla, haftada iki/üç ders saati olmak üzere on ikihafta boyunca yaratıcı yazma uygulamaları yapılmıştır. Bu çalışmanın sonucunda deneyve kontrol grubundaki öğrencilerin yaratıcı yazma becerileri arasında yapılan ilişkisizölçümler t-testi sonucuna göre iki grubun da yaratıcı yazma becerilerinde artışgözlenmiştir. Bu artış deney grubunda daha yüksek oranda olmasına rağmen iki gruparasında anlamlı bir fark belirlenememiştir. Deney grubunun Torrance Yaratıcı DüşünceTesti'nden elde edilen verileri üzerinde ilişkili ölçümler t-testi uygulanmış, ön test veson test değerleri arasında anlamlı bir farkın oluştuğu belirlenmiştir.
İlköğretim 8.sınıf öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal becerileri açısından Türkçe dersi öğretim araçları
Ders kitabındaki metinler ve metinlerin incelenmesini içeren çalışma kitapları, öğretmenleri yönlendiren kılavuz kitapları çocuğun eleştirel düşünme, problem çözme, empati kurma gibi bilişsel becerilerini; sağlıklı iletişim kurma, kişiliğinin farkına varma ve yetenekleri doğrultusunda kendini geliştirebilme, estetik zevk kazanma gibi sosyal becerilerini geliştirmede önemli araçlardır.bilişsel alanda problem çözme becerisine, eleştirel düşünme ve bilişsel farkındalık becerilerinden daha az yer verildiği görülmüştür. Duyuşsal alanda ise Kişisel gelişime, farklılıkları kabullenme- empati, iletişim kurma becerilerine göre daha az yer verildiği tespit edilmiştir. Öğretim araçlarında ise öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal öğrenme alanlarını geliştirmede Türkçe dersi öğretim araçlarından çok, Türkçe öğretmenlerine büyük sorumluluk düştüğü görülmüştür.
Türkçe öğretmeni adaylarının yazılı anlatım çalışmalarında noktalama işaretlerini ve yazım kurallarını kullanabilme düzeyleri
Bu araştırmada, Türkçe öğretmeni adayı birinci sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım çalışmalarında noktalama işaretlerini ve yazım kurallarını kullanabilme düzeyleri incelenmiştir.Araştırmada, nicel ve nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Verilere ulaşmak için doküman inceleme tekniği; verileri incelemek için nicel araştırma teknikleri kullanılmıştır. 2009-2010 öğretim yılında, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Türkçe Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören farklı sosyoekonomik düzeydeki 131 öğrenci araştırma için örneklem alınmıştır.Yazılı anlatım metinlerinden ve öğrenci anketlerinden (sosyoekonomik vb.) elde edilen verilerin analizinde SPSS 15,0 (Statistic Package For Social Science) programının; yüzde (%), frekans (f), minimum (en az), maksimum (en çok), aritmetik ortalama ( ), standart sapma (S) ve ilişkisiz ölçümler t-testi, varyans analizi için ANOVA istatistik tekniklerinden yararlanılmıştır.Öğrencilerin noktalama işaretlerini ve yazım kurallarını kullanabilme düzeylerini belirlemek için öğrencilere farklı zamanlarda bir serbest yazma ve bir yaratıcı yazma çalışması yaptırılmıştır. Öğrencilerin yazılı anlatım çalışmalarını değerlendirmek için ?Noktalama İşaretleri Ölçeği ve Yazım Kuralları Ölçeği? kullanılmıştır.Öğrencilerin yazılı anlatım metinleri incelenerek noktalama işaretlerini ve yazım kurallarını kullanabilme düzeyleriyle ilgili aşağıdaki başlıklar incelenmiştir:?Noktalama işaretlerinin kullanım düzeyleri,?Yazım kurallarının kullanım düzeyleri,?Yazılı anlatım metinlerinin kâğıt düzeni, yazı işlekliği, yazı okunaklığı, yazı başlığı açısından düzeyleri,?Yazılı anlatım metinlerinin ortalama kelime sayısı,?Noktalama işaretlerinin ağırlıklı olarak kullanıldığı görevler,?Kelimelerin yazımında karşılaşılan yazım yanlışları,?Yazım özelliklerine uygun olmayan şekillerde kullanılan harfler,?Yazılı anlatım metinlerinde karşılaşılan noktalama ve yazım yanlışlarının temelinde yatan nedenler.Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır:?Öğrencilerin yazım kurallarını kullanabilme düzeyleri ?iyi?, noktalama işaretlerini kullanabilme düzeyleri ?orta? seviyededir.?Öğrencilerin yazılı anlatım metinleri kâğıt düzeni, yazı işlekliği, yazı okunaklığı, yazı başlığı açısından genel olarak ?zayıf? düzeydedir.?Öğrencilerin, yazılı anlatım metinleri ortalama 196 kelimeden meydana gelmektedir.?Nokta ve kısa çizgi işareti en fazla kullanılmış olan noktalama işaretleridir. Ters eğik çizgi ve köşeli ayraç ise hiç kullanılmamıştır.?Büyük harflerin ve deyimlerin yazımı en fazla kullanılmış olan yazım kurallarıdır. Pekiştirmeli sıfatların ve ?ne?ne? bağlacının yazımı ise en az kullanılmış olan yazım kurallarıdır.?Yazım özelliklerine uygun olmayan şekillerde en fazla ?ş? harfi kullanılmıştır.Öğretmenlere göre öğrenciler, ana dili derslerine karşı yeterli ilgi göstermemektedir. Bu durum, öğrencileri öğretimin her kademesinde dilin işleyişiyle ilgili kurallara karşı ilgisiz kılmaktadır. Bu konuda öğretmenlerin, öğretim sürecinde çoğunlukla sunu ve çözümleme yöntemlerini kullandığı belirlenmiştir. Ana dili derslerinde aynı yöntemlerin kullanılması, dile ve onun kurallarına karşı ilgisizliğin nedeni olabilir.
Çocuk edebiyatı eserlerinin 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin karakter gelişimine etkisi
Bu tez çalışmasında, karakter eğitimi uygulamalarında en yaygın araç olarak kullanılan çocuk edebiyatı eserlerinin 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin karakter gelişimine etkisi incelenmiştir.Yapılan çalışmaların etkililiğini tespit etmek için araştırmada deneysel yöntem (ön test- son test) kullanılmıştır.Araştırmanın evrenini, 2010-2011 öğretim yılında, Düzce İlinde okuyan tüm ilköğretim 7 ve 8. Sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 2010-2011 öğretim yılında, Düzce İli, Kaynaşlı İlçesi, Cumhuriyet İlköğretim Okulunda ve Atatürk İlköğretim Okulunda okuyan 7 ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma 7 ve 8. Sınıf öğrencilerinden oluşan toplam 89 (45 kişi deney grubu-44 kişi kontrol grubu) kişilik bir grup üzerinde yürütülmüştür.Araştırmada örneklem olarak seçilen Düzce İli, Kaynaşlı İlçesi, Atatürk İlköğretim Okulu 7 ve 8. sınıf öğrencileri aynı zamanda deney grubu olarak seçilmiştir. Deney grubundaki 7 ve 8. sınıf öğrencilerine edebi eserler aracılığıyla 12 hafta süren bir edebiyat temelli karakter eğitimi verilmiştir. Ayrıca örtük programa yönelik çalışmalar yapılmış, okul ortamı afiş, resim vb. görsellerle düzenlenmiştir. Çalışmada, çocuk edebiyatı eserlerinin çocukların ahlaki olgunluk düzeylerine ne ölçüde etki ettiği araştırılmıştır.Araştırma için veri elde etmek amacıyla Kulaksızoğlu ve Dilmaç (1999) tarafından hazırlanan ?Ahlaki Olgunluk Ölçeği? kullanılmıştır. Daha sonra elde edilen veriler, araştırmanın denencelerine göre SPSS 15.0 (Statistic Package For Social Science) programı ve t-testi, Cronbach Alfa teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda:1.Araştırmada deney grubunda bulunan öğrencilerde ahlaki gelişim düzeylerini artırmaya yönelik olarak yapılan edebiyat temelli karakter eğitiminin etkili olduğu saptanmıştır.2.Edebiyat temelli karakter eğitimi verilmeyen kontrol grubu öğrencilerinin ahlaki gelişim düzeylerine ilişkin ön test ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olmadığı belirlenmiştir3.Uygulama öncesinde deney grubunun düşük olan ahlaki gelişim puanları aritmetik ortalamaları uygulama sonunda kontrol grubu öğrencilerinin ahlaki gelişim puanları düzeyine yükseldiği; deney grubu öğrencilerinin ön ve son test puanları arasında anlamlı bir farkın olduğu gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Karakter, karakter eğitimi, değer, çocuk edebiyatı, edebiyat temelli karakter eğitimi.
Bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin okuduğunu anlama becerilerini geliştirmeye etkisi
Bu araştırmada bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin ilköğretim öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerini geliştirmeye etkisi incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı deney grubunda uygulanan bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi ile kontrol grubuna uygulan geleneksel yapıdaki okuma eğitiminin öğrencilerin metin türlerine göre okuduğunu anlama ile ilgili bilişsel farkındalık düzeylerine etkisini belirlemektir.Araştırmada ön-son test kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma 2010-2011 eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında Ankara ili Yenimahalle ilçesinde bulunan iki ilköğretim okulunun 6.sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmaya deney grubunda 42, kontrol grubunda 63 olmak üzere toplam 105 öğrenci katılmıştır. Deney grubunda okuma eğitimi dersi, 7 hafta boyunca bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinlikleri ile işlenmiş, kontrol grubunda bu ders geleneksel yapıdaki okuma eğitimi etkinlikleri ile sürdürülmüştür.Araştırmada veriler, metin türlerine dayalı okuduğunu anlama testi ve okuma stratejileri bilişsel farkındalık ölçeği kullanılarak toplanmıştır.Veri toplama araçları ile elde edilen veriler, SPSS 15.0 (Statistic Package For Social Science) programı kullanılarak analiz edilmiş, deney ve kontrol grubundan elde edilen veriler arasındaki farkın anlamlı olup olmadığı ?t-testi? ile sınanmıştır. Gruplar arası kıyaslamalarda anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir.Araştırma sonucunda;1. Deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerine ilişkin ön test ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olduğu belirlenmiştir.2. Kontrol grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeylerine ilişkin ön test ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farkın olmadığı belirlenmiştir.3. Öğrencilerin okuma stratejileri ile ilgili bilişsel farkındalık düzeylerini geliştirmede deney grubunda uygulanan bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin kontrol grubunda uygulanan geleneksel okuma eğitimi etkinliklerinden çok daha etkili olduğu saptanmıştır.4. Öğrencilerin okuduğunu anlama düzeylerini geliştirmede deney grubunda uygulanan bilişsel farkındalık stratejilerine dayalı okuma eğitimi etkinliklerinin kontrol grubunda uygulanan geleneksel yapıdaki okuma eğitimi etkinliklerinden daha etkili olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Okuduğunu anlama, okuma stratejileri, bilişsel farkındalık, metin, metin türleri.
Türkçe ve sınıf öğretmeni adaylarının Türkçe dersi öğretim araçlarındaki okuma metinlerini özetleme becerileri
Bu araştırmada, Türkçe ve sınıf öğretmeni adayı dördüncü sınıf öğrencilerinin Türkçe dersi öğretim araçlarındaki okuma metinlerini özetleme becerileri incelenmiştir. Öğretmen adaylarının Türkçe dersi öğretim araçlarındaki okuma metinlerini özetleme becerilerinin bölümlere, metin türlerine, cinsiyete ve okuma alışkanlıklarına göre değişip değişmediğini ortaya çıkarma araştırmanın temel amacıdır.Ankara Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesinde yansız seçilen 200 öğrenci araştırmada örneklem olarak kullanılmıştır. Örnekleme giren öğretmen adaylarının Türkçe dersi öğretim araçlarındaki okuma metinlerini özetleme becerilerini değerlendirmek için ?Özet Metinleri Değerlendirme Ölçeği? geliştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde Cronbach alfa, yüzde (%), frekans (f), aritmetik ortalama (X), standart sapma (S) ve ilişkisiz ölçümler t-testi, varyans analizi için ANOVA istatistik tekniklerinden yararlanılmıştır.Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır:?Türkçe ve sınıf öğretmeni adaylarının bilgilendirici metinleri özetleme becerileri bakımından, Türkçe öğretmeni adaylarının lehine anlamlı bir fark vardır. Türkçe öğretmeni adaylarının bilgilendirici metinleri özetleme becerileri ?orta?, sınıf öğretmeni adaylarının bilgilendirici metinleri özetleme becerileri ?zayıf? düzeydedir.?Türkçe ve sınıf öğretmeni adaylarının öyküleyici metinleri özetleme becerileri bakımından, Türkçe öğretmeni adaylarının lehine anlamlı bir fark vardır. Türkçe öğretmeni adaylarının öyküleyici metinleri özetleme becerileri ?orta?, sınıf öğretmeni adaylarının öyküleyici metinleri özetleme becerileri ?zayıf? düzeydedir.?Öğretmen adaylarının her iki metin türüne ilişkin özetleme becerilerinde, bilgilendirici metin türünün lehine anlamlı bir fark vardır. Genel olarak öğretmen adaylarının bilgilendirici metinleri özetleme becerileri ?orta?, öyküleyici metinleri özetleme becerileri ise ?zayıf? düzeydedir.?Metin özetleme becerisi ile ilgili belirlenen değerlendirme ölçütleri açısından genel olarak öğretmen adayları ?silme? aşamasında ?zayıf?; ?genelleme? ve ?yeniden kurma? aşamalarında ise Türkçe öğretmeni adayları ?orta?, sınıf öğretmeni adayları ?zayıf? düzeydedir.?Bayan öğretmen adayları, erkek öğretmen adaylarına oranla metin özetlemede daha başarılıdır.?Öğretmen adaylarının özetleme becerileriyle okuma alışkanlıkları -son bir yılda ders kitapları dışında okudukları kitap sayısı- arasında anlamlı bir fark vardır.Araştırmayla, ileride ana dili eğitimi verecek olan öğretmen adaylarının Türkçe dersi öğretim araçlarındaki okuma metinlerini özet metne dönüştürme sürecinde ne yapacaklarına ilişkin bilgi ve beceri eksikliği içinde oldukları gözlemlenmiştir. Bu bağlamda eğitim fakültelerinde izlenen programların yeterliliği gözden geçirilmeli; okuma stratejilerinden biri olan özetlemenin, öğretmen yetiştirme sürecinde etkin bir şekilde öğretimi ve kullanımı için uygun öğretim yöntem ve teknikleri kullanılmalı ve bu alanla ilgili uzman öğretim elemanı ihtiyacı varsa giderilmelidir.Anahtar Kelimeler: Okuma, okuduğunu anlama stratejileri, özetleme, Türkçe ve sınıf öğretmeni adayları, Türkçe öğretimi.
İlköğretim 1-3. sınıf öğrencileri için hazırlanan öyküleyici çocuk kitaplarının nitelik yönünden değerlendirilmesi
Okul çağı çocuklarının bilişsel, duyuşsal ve dil becerilerinin geliştirilmesinde kitapların önemli bir rolü olduğu bilinmektedir. Bu kitaplar eğitici olduğu kadar eğlendirici de olmalıdır. Çocuğa okuma alışkanlığı ve kitap sevgisi kazandırmak için kitapların ilgi çekici olması, okurken çocuğu sıkmaması gerekir. Günümüzde önemi giderek artan çocuk edebiyatı alanında birçok yayınevi çeşitli kitaplar yayınlamaktadır. Çok sayıda basılan kitaplardan çocuğa uygun olanını seçmek oldukça zorlaşmıştır. Bu konuda herhangi bir denetleme kurumunun olmaması da nitelikli ve niteliksiz eserlerin bir arada olmasına neden olmuştur. Bu çalışma piyasada bulunan kitaplarda aranması gereken özelliklerin belirlenmesi açısından önemlidir.Bu araştırmada ilköğretim 1-3. Sınıf öğrencileri için hazırlanan çocuk edebiyatı eserlerinin içerik, resimleme ve fiziksel özellikleri bakımından durum tespitinin yapılması ve çocuk kitaplarının temel değerleri işleme sıklıklarının belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu kapsamda rastgele örnekleme yoluyla hikâye, masal ve roman türlerinde elli adet çocuk kitabı seçilmiştir. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi olarak belirlenmiştir. Verilerin analizinde frekans ve yüzde kullanılmıştır. Araştırma verileri araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan ?Çocuk Kitaplarını Değerlendirme Ölçeği? ve ?Değer Kontrol Listesi? ile elde edilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre incelenen elli adet çocuk kitabının kapak(4,49), cilt(5), kâğıt(5), sayfa düzeni(4,05), harf büyüklüğü(4,64), resim(3,80) gibi görsel tasarım özelliklerinin belirlenen ölçütlere uyduğu görülmüştür. Konu/tür(4,54), kurgu(4,76), ileti (4,24), karakter (4,49), zaman(5), yer(4,96), dil ve anlatım(4,98), söz varlığı(4,97), söz sanatları(4,66) gibi içerik özelliklerine bakıldığında örnekleme alınan kitapların belirlenen niteliklere uygun olduğu sonucuna varılmıştır.Günümüzde önemi oldukça artan karakter eğitimine dair kitaplarda işlenen değerler de incelenmiştir. Bu incelemenin sonucunda en çok işlenen ilk üç değerin sevgi, saygı ve yardımseverlik olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, okuma alışkanlığı, okuma sevgisi, görsel tasarım, içerik özellikleri.
İlköğretim 4-5. sınıf için hazırlanan öyküleyici çocuk kitaplarının okunabilirlik ve değerler yönünden incelenmesi
Bu tez çalışmasında, 4-5. sınıf yaş grubu için kaleme alınan çocuk edebiyatı eserleri görsellik, okunabilirlik ve değer bağlamında incelenmiştir. Çocuk kitabı görsel olarak çocuğu etkilemeli, okunabilirlik kurallarına uygun olarak okunup anlaşılabilmeli ve değer aktarımı ile karakterini geliştirmelidir düşüncesiyle çalışma üç başlık altında ele alınmıştır. Araştırmanın örneklemini, 9-12 yaş grubu için hazırlanan çocuk edebiyatı kitapları içerisinden; bir kısmı Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi (Ankara) çocuk bölümünde çocukların en çok okudukları yazarların kitapları arasından, bir kısmı ise tamamen tesadüfi(random) olarak seçilmiş 50 adet kitap oluşturmaktadır. Bu araştırmayla 4-5. sınıfa giden öğrencilerin, karakter eğitimine ve kişilik gelişimine katkı sağlaması için çocuk kitaplarının görsel tasarım, okunabilirlik ve değerler aktarımı açısından incelenerek, bu kitaplar için genel bir görüş oluşturulması amaçlanmıştır. Ayrıca, yitip giden değerlerimizi öğrencilere kazandırmak ve sağlam karakterli bireyler yetiştirmek için, çocuk edebiyatı kitaplarının üzerine düşen görevin ne kadarını gerçekleştirebildiğini ortaya koyması açısından önemlidir. Çalışma, nitel verilere dayanan betimsel bir araştırmadır. Araştırma verilerine ulaşmak için Doküman İnceleme Tekniği kullanılmıştır. Araştırmada söz konusu yöntem ile elde edilen veriler için içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda:1.4-5. sınıflar için hazırlanan 50 çocuk edebiyatı kitabı görsel tasarım özellikleri açısından yeterli düzeydedir.2.4-5. sınıflar için hazırlanan 50 çocuk edebiyatı kitabı içerik özellikleri açısından yeterli düzeydedir.3.4-5. sınıflar için hazırlanan 50 çocuk edebiyatı kitabı temel değerleri işleme sıklıkları açısından yeterlidir denemez. Çünkü 50 kitaptan 30'u değer kullanımı açısından %49'un altında kalmıştır.Anahtar kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Görsel Tasarım, Okunabilirlik, Değerler, Karakter Eğitimi
Çocuk edebiyatı eserlerinin 6. sınıf öğrencilerinin karakter gelişimine etkisi
Bu tez çalışmasında, karakter eğitimi uygulamalarında en yaygın araç olarak kullanılan çocuk edebiyatı eserlerinin 6. sınıf öğrencilerinin karakter gelişimine etkisi olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2010-2011 öğretim yılında, Düzce İli, Namık Kemal İlköğretim Okulunda ve Aydınpınar İlköğretim Okulunda okuyan 6. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma 6. sınıf öğrencilerinden oluşan toplam 70 (35 kişi deney grubu-35 kişi kontrol grubu) kişilik bir grup üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada örneklem olarak seçilen Aydınpınar İlköğretim Okulu 6. sınıf öğrencileri aynı zamanda deney grubu olarak seçilmiştir. Deney grubundaki 6. sınıf öğrencilerine edebi eserler aracılığıyla haftada iki ders saati olmak üzere 14 hafta süren edebiyat temelli karakter eğitimi verilmiştir. Ayrıca örtük programa yönelik çalışmalar yapılmış, okul ortamı afiş, resim vb. görsellerle düzenlenmiştir. Çalışmada, çocuk edebiyatı eserlerinin çocukların ahlaki olgunluk düzeylerine ne ölçüde etki ettiği araştırılmıştır.Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel model kullanılmıştır. Veri elde etmek amacıyla Kulaksızoğlu ve Dilmaç (1999) tarafından hazırlanan ?Ahlaki Olgunluk Ölçeği? kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS 15.0 (Statistic Package For Social Science) programı ve t-testi, Cronbach Alfa tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda:1.Edebiyat temelli karakter eğitimi verilen deney grubu öğrencilerinin ahlaki gelişim düzeylerine ilişkin ön test ile son test puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.2.Edebiyat temelli karakter eğitimi verilmeyen kontrol grubu öğrencilerinin ahlaki gelişim düzeylerine ilişkin ön test ile son test puanları arasında anlamlı bir farkın olmadığı belirlenmiştir3.Deney ve kontrol grubunun ahlaki gelişim düzeylerine ilişkin son test puanlarına göre deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olması edebiyat temelli karakter eğitiminin etkili olduğunu göstermektedir.