Binbir Gece Masallarında kök değerler ve masalların çocuk edebiyatına katkısı üzerine bir inceleme

Çalışma, Binbir Gece Masallarında bulunan kök değerlerin tespiti ve Binbir Gece Masallarının çocuk edebiyatına katkısını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Değerler eğitimi, günümüz eğitim sürecinde önemsenmekte ve bu doğrultuda farklı materyallerin, yöntem ve tekniklerin kullanılması ile verimli hale getirilmeye çalışılmaktadır. Literatür incelendiğinde Binbir Gece Masallarının, değerler eğitimi ve çocuk edebiyatı kapsamında herhangi bir çalışmaya konu olmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla Binbir Gece Masallarının ilk defa değerler eğitimi ve çocuk edebiyatı kapsamında ele alınıp incelenmesi önemli görülmektedir. Özellikle Binbir Gece Masallarından hareketle hazırlanmış bazı çocuk kitaplarının, çocuğa görelik ilkeleri göz önünde bulundurulmadan tamamen ticari amaçla hazırlandığı görüldüğünden yapılan çalışmanın bu alandaki önemli bir eksikliği gidereceği düşünülmektedir. Çalışma için Prof. Dr. Ziyat AKKOYUNLU'nun "Arapça Kaynaklardan Binbir Gece Masalları ve Türk Masallarına Tesiri" adlı kitaptaki bütün masallar esas alınmıştır. Söz konusu kaynak, akademik titizlikle hazırlanmış bilimsel bir çalışma olduğu için tercih edilmiştir. Çalışmada, nitel araştırmaya dayalı olarak kök değerlerin belirlenmesi, grafiklere aktarılması ve yorumlanması için betimsel analiz, Binbir Gece Masallarının çocuk edebiyatına katkısını belirlemek için içerik analizi kullanılmıştır. Türkçe Dersi Öğretim Programında ifade edilen kök değerler ve çocuk edebiyatı eserlerinde bulunması gereken özellikler bağlamında doküman incelemesi yapılmıştır. Değerler eğitimi kapsamında yapılan inceleme sonucunda, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından kök değer olarak belirlenen değerler ile bu değerlerle ilişkili tutum ve davranışların hepsinin çeşitli ifadelerle eserde bulunduğu tespit edilmiştir. 2599 tane değer ifadesinin tespit edildiği Binbir Gece Masallarının, değer aktarımı açısından yeterli olduğu ve değerler eğitimi kapsamında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Ayrıca Binbir Gece Masallarının çocuk edebiyatına katkısını ortaya koymak amacıyla masallar, çocuk edebiyatının çocuğa görelik ilkelerinden içyapı özelliklerine göre incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda söz konusu masalların çocuk edebiyatı kapsamında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.