Children’s literature
276 theses under this subject heading
Çocuk edebiyatında değer aktarımı
Bu araştırmanın amacı, çocuk kitaplarındaki değer aktarım ögelerinin belirlenmesi ve incelenmesidir. Çocuklara aktarılmak istenen ya da kasıtlı olmadan aktarılan ahlâk değerlerinin neler olduğuna, bunların ne sıklık ve miktarda yer aldığına dair incelemeler yaparak bu kitapların değerler eğitimi açısından etkililiğini belirlemek amaçlanmaktadır. Bu amaçla Balıkesir, Sivas, Kilis ve Konya illerinden seçilen 10 ortaokuldan kitaplık listeleri alınmıştır. Bunlar içerisinde ortak olarak bulunan kitaplardan 25 yerli, 25 yabancı eser incelenmek üzere seçilmiştir. Ayrıca söz konusu kitaplar ve değerler eğitimi hakkında, Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinden de faydalanılmak istenmiştir. Bunun için Balıkesir ilinde görev yapan 22 Türkçe öğretmeni ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın ilk boyutunda ortaokullarda okutulan çocuk kitaplarının değer aktarımı yönünden özelliklerini incelemek üzere tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın ikinci boyutunu oluşturan Türkçe öğretmenlerinin değerler eğitimi konusundaki görüşlerini belirlemek amacıyla olgubilim (fenomenoloji) modeli tercih edilmiştir. Eserlerin incelenmesi sırasında araştırmacı tarafından geliştirilen "Değer Aktarımı Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Formun geliştirilmesinde 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programında yer alan kök değerler (adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverlik) dikkate alınmıştır. Türkçe öğretmenlerinin görüşlerinin elde edilmesi içinse yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Eserler içerisinde hangi değer ifadesinin hangi sayfada olduğu not edilmiş ve bulgularda paylaşılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre incelenen yerli ve yabancı eserlerde en sık geçen değerin sevgi, en az sıklıktaki değerin ise adalet olduğu belirlenmiştir. Yerli ve çeviri eserler arasında vatanseverlik ve saygı değerleri açısından farklar tespit edilmiş, diğer değerler açısından ise birbirlerine yakın özelliklerde oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Yerli eserlerin saygı ve vatanseverlik değerlerine yabancı eserlere göre daha fazla yer verdiği belirlenmiştir. Yapılan görüşmelerden elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin değerler eğitiminde çocuk kitaplarının önemine inandıkları, kitaplıklara kitap seçerken bunu da göz önünde bulundurdukları sonucuna ulaşılmıştır.
Uygur çocuk edebiyatından seçme oyunlar ve oyunların çocuklara kazanımları
Bu çalışmada, Çağdaş Uygur Edebiyatı yazarları arasında yer alan Muhammet Abliz Böreyar'ın yazmış olduğu "Uyġur Balilar Eġiz Edebiyati Kamusi" adlı eserinde bulunan çocuk oyunlarından 100 oyun seçilerek Latin alfabesine transkript edilmiş, Türkiye Türkçesi'ne çevrilmiş ve ardından oyunların çocukların üzerindeki kazanımları incelenmiştir. Muhammet Abliz Böreyar tarafından yazılmış olan ve düzenlemeleri yapılarak Kaşgar Uygur Neşriyatı tarafından yayımlanan bu ansiklopedik eser çalışmamızda birincil kaynak olarak kullanılmıştır. Çalışmamızın amacı, Uygur Çocuk Edebiyatı alanında çok kıymetli çalışmalara imza atmış ve eserleriyle dönemine damga vurmuş yazar Muhammet Abliz Böreyar'ın, çocuk folkloru temasına dahil olan ve daha önce dilimize çevirisi yapılmamış olan "Uygur Çocuk Folkloru Ansiklopedisi" adlı eserinde bulunan yüz adet çocuk oyununu, orijinal olarak yazıldığı Arap alfabesinden Latin alfabesine transkript etmek, bu oyunların Türkiye Türkçesi'ne çevirisini yapmak ve ardından çevirisi yapılan bu oyunları inceleyerek, çocuklara sağlamakta olduğu kazanımları tespit etmektir. Çalışmanın giriş bölümünde kısaca Uygurlar, Uygur Türklerinin Kültürü, Uygur dilinin yapısı ve alfabesi, Uygurlarda Çocuk Folkloru, Çağdaş Uygur Edebiyatı, Oyun ve kazanım kavramları ve son olarak da Türkiye Türkçesine aktarımını yaptığımız eserin yazarı Muhammet Abliz Böreyar ve Böreyar'a ait, çalışmamızın kaynağı olan "Uygur Çocuk Folkloru Ansiklopedisi" adlı eser hakkında genel bilgiler kendi içinde başlıklara ayrılarak verilmiştir. Bu çalışma toplam üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Arap Alfabesi ile yazılmış olan eserdeki 100 çocuk oyununun Latin Alfabesine Transkripti yer almaktadır. İkinci bölümde Yeni Uygur Türkçesi ile yazılan Uygur Çocuk Folkloru Ansiklopedisi adlı eserden alıntılanan bu 100 adet çocuk oyununun Türkiye Türkçesine aktarımı yapılmış ve her bir oyun çevirisinin altında, oyunun çocuklara olan kazanımları ayrı ayrı incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise çevirisi yapılan oyunlarda sıkça geçen Uygurca kelimelerin derlenerek bir araya getirildiği Yeni Uygurca- Türkçe Seçme Sözlüğünün olduğu bölüm yer almaktadır.
Necdet Neydim'in çocuk şiirleri üzerine bir çalışma
Çocuk şiirlerine farklı bir boyut kazandıran Necdet Neydim'in şiirlerini daha yakından tanımak ve tanıtmak amacıyla yola çıkılarak hazırlanılmış çalışmamız ile akademik alandaki bu eksikliğe dikkat çekmek de istenilmiştir. Çalışmadaki esas unsur Necdet Neydim'in hitap ettiği okuyucu kitlesine, çocuklara büyük bir özen ve ciddiyetle yaklaşımının şiirlerine yansımasıdır. Bu sebeple şiirin çocuk için ne kadar etkili olduğu ortaya çıkmaktadır. Anahtar Sözcükler: Necdet Neydim, Türk Çocuk ġiiri, Sen Islık Çalmayı Bilir misin? Ġki Gözüm Üzümüm
Hasan Kallimci'nin çocuk romanlarının incelenmesi
Hasan Kallimci'nin Çocuk Romanlarının İncelenmesi Çocuk edebiyatı, çocukların duygu düşünce ve hayal dünyasına seslenen, çocukların zihinsel ve ruhsal açıdan gelişimlerine katkıda bulunan eserlerden oluşmaktadır. Çocuk edebiyatı sözlü ve yazılı ürünlerden oluşan, hedef kitlesi 16 yaş altı çocuklar olan bir yazındır. Bu edebiyat içerisinde çocuk romanları, çocukların ilgiyle okudukları takip ettikleri bir tür olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu alanda ülkemizde pek çok yazar tarafından eserler oluşturulmuş ve halen oluşturulmaktadır. Çocuk edebiyatı alanında çalışmalar yapan, çocuğu edebi yazınının merkezine alarak eserler veren yazarların çalışmalarının incelenmesi önem arz etmektedir. Bu amaçla, yaşayan ve hala çocuklara yönelik edebi ürünler ortaya koymaya çalışan yazarlardan Hasan Kallimci'nin eserlerinin incelenmesi ve bilim dünyasına sunulmasının önemli olduğu düşünülmüştür. Çocuklara yönelik hazırlanan eserler pek çok açıdan incelebilir. Bu çalışma günümüz çocuk edebiyatı yazarlarından Hasan Kallimci'nin 3. 4. ve 5. sınıf öğrencilerine yönelik yazmış olduğu romanların incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiş ve bu çerçevede doküman incelemesi kullanılmış olup eserler betimsel teknikle analiz edilmiştir. Hasan Kallimci'nin incelenen romanlarında, hayatının önemli bir kısmını öğretmen olarak geçirmesinin vermiş olduğu bir avantajla çocukların ilgi ve ihtiyaçlarını tespit edip yazılarını buna göre oluşturduğu, romanların içeriği ve eğitsel boyutu, milli ve insani değerleri dikkate alarak yazdığı tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Çocuk edebiyatı, çocuk romanları, Hasan Kallimci, iletiler
Michael Ende'nin çeviri çocuk edebiyatı kitaplarının çocuk edebiyatına uygunluğu ve çocuk edebiyatının temel ögeleri bakımından incelenmesi
Michael Ende'nin Çeviri Çocuk Edebiyatı Kitaplarının Çocuk Edebiyatına Uygunluğu ve Çocuk Edebiyatının Temel Ögeleri Bakımından İncelenmesi Çocukla buluşacak olan kitaplar çocuğun hayal evrenine dili ve görselliğiyle ulaşabilmeyi başardığı oranda işlevini yerine getirebilir. Düşünen, sorgulayan, okuma alışkanlığı edinmiş bireyler çocukluğunda kendisine o dünyayı açan kitaplarla buluşabilmiş kimselerdir. Bu tezin hedefi Michael Ende'nin eserlerini çocuk edebiyatının temel özellikleri açısından incelemektir. Bu çalışmada Michael Ende'nin Çocuk Edebiyatına yönelik olarak üretmiş olduğu eserler çocuk edebiyatının temel ilkelerine ve çocuk edebiyatına uygunluğu bakımından incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma türlerinden olan belge (doküman) incelemesi tekniğinden yararlanılmıştır. Michael Ende'nin basımı olan Türkçeye çevirisi yapılan eserleri üzerinde araştırma yapılmıştır. Toplamda 5 kitap incelenmiştir. Araştırma 4 bölümden oluşmaktadır. Kitaplar ise iç yapı ve dış yapı olmak üzere iki başlığa göre incelenmiştir. Yapılan incelemelerden elde edilen sonuçlara bakıldığında eserlerde kahramanların çocukların özdeşim kurabileceği karakterler olduğu belirlenmiştir. Konularının hayatı ve insanı anlamlandırabilme açısından okura yön verdiği görülmüştür. İncelenen kitaplar verdiği mesaj açısından çocuk edebiyatına elverişli görülmüştür. Dil ve anlatım özelliklerinin genel olarak Türkçe bilincini yansıttığı gözlemlenmiştir. Resim özellikleri bakımından okurun hayal kurmasında ve içeriği tahmin etmesinde kolaylaştırıcı etkisinin olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar kelimeler: Çocuk, çocuk ve edebiyatı, çocuğa görelik, Michael Ende
Suriye'de çocuk edebiyatı ve bir çocuk edebiyatçısı olarak Süleyman el-İsa
Tarih boyunca pek çok medeniyet ve devlete beşiklik etmiş olan Suriye toprakları, uzun bir dönem Osmanlı İmparatorluğu tarafından yönetilmiştir. Coğrafî keşifler, reform ve rönesans hareketleri, sanayi devrimi ve Fransız ihtilali gibi gelişmeler, Batıda siyasî, askerî, ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda birbirini etkileyen pek çok değişimlere sebep olmuş; bu sayede Batı dünyası birçok büyük ilerlemeler kaydetmiştir. Bu gelişmeler, Osmanlı İmparatorluğu bünyesindeki tüm halkları etkilemiştir. Özellikle sanayi devrimi sonrası artan hammadde ihtiyacı, zengin kaynaklara sahip toprakları Batı'nın hedefi haline getirmiştir. Dolayısıyla Batılı devletler, hammadde ihtiyaçlarını karşılamak için dünyanın pek çok bölgesini işgal etmişler; işgal ettikleri coğrafyalarda, planlı bir şekilde Batı kültür ve düşüncesini yaymaya çalışmışlar; kendilerine engel olarak gördükleri imparatorlukları parçalayarak dünyanın pek çok bölgesinde maddi ve manevi sömürünün yollarını açmışlardır. Batı'nın, ilim, teknik, askeri ve ekonomik alanda kat ettiği ilerlemelerden etkilenen geri kalmış ülkelerin yönetici ve aydınlarının, ilerlemek için Batıya öykünmeleri sömürgecilik faaliyetlerini kolaylaştırmıştır. Çünkü onları taklit etme, özellikle Osmanlı İmparatorluğu bünyesinde yer alan bölgelerdeki pek çok gencin, eğitim için Batılılar tarafından açılan okullara veya oradaki ülkelere özellikle Fransa'ya yönelmesine sebep olmuştur. Böylece İmparatorluk bünyesinde ilerlemek için çözüm olarak sunulan Batı kültür ve düşüncesini takip etmek gerektiği fikri, bu tarz eğitim alarak yetişen aydınlar aracılığıyla yayılmaya başlamıştır. Batı kültür ve düşüncesinin yayıldığı araçlarından biri çocuk edebiyatıdır. Çocuk edebiyatı, 18-19. yüzyılda toplumsal kalkınma konusunda çocuğun rolünün keşfedildiği Batı'da, özellikle psikoloji, eğitim bilimleri gibi ilimlerin ilkeleri doğrultusunda çocuklara yönelik edebî ürünler yazılmasını ve çocukların o edebî ürünlerde sunulan değerlere göre yetiştirilmesini hedefleyen bir edebiyattır. Çocuk edebiyatı, daha sonra Batı kültür ve düşüncesinden etkilenen coğrafyalarda da yayılmıştır. Modern çocuk edebiyatı ürünlerinin, Arap coğrafyasında 19. yüzyılın ortalarından sonra ilk önce Mısır'da, ardından Suriye'de yazılmaya başlandığı anlaşılmaktadır. 1. Dünya Savaşı'ndan sonra 1920 yılında kurulan Suriye'de de çocuk edebiyatı alanında yazan pek çok edebiyatçı olmuştur. Edebiyatın toplum için var olduğunu savunan edebiyatçıların, dünyada yaşanan gelişmelerden etkilenmemeleri, içinde yaşadıkları toplumun sorunlara çözüm aramayıp, onlara tepkisiz kalmaları mümkün değildir. Ancak sorunlara çözüm önerilerinin hepsinin aynı olması da mümkün değildir. Çözümlerin bazısı özgün ve millî olurken, bazısı da taklide dayalı ve gayri millî tepkiler olmuştur. 1789 Fransız Devrimi'nden sonra dünyaya yayılan milliyetçilik fikri, 1920 yılında Fransız mandası altında yönetilmeye başlanan Suriye'de de bağımsızlık ve kalkınmak için halk, edebiyatçı ve aydınlar arasında en fazla savunulan düşünce olmuştur. Suriye'nin Fransız manda yönetiminden kurtulup 1946 yılında bağımsızlığını kazanmasından sonra çağdaş Arap edebiyatı alanında eserler yazan Arap milliyetçisi edebiyatçılardan biri Süleyman el-İsa'dır. O, Arap milliyetçiliği aracılığıyla bağımsızlığın ve çağdaş ülkeler seviyesine çıkmanın mümkün olduğunu savunan edebiyatçılardan birisidir. Başlangıçta yetişkinlere yönelik eserler yazan el-İsa, Arap dünyasının yaşadığı geri kalmışlık, işgal ve zulümler sonucunda yetişkinlerden umudunu kesip çocuklar için yazmaya yöneltmiştir. Arapların eski parlak dönemlerine yeniden dönebilmeleri için Arabi kökenlerinden miras alınan Arap milliyetçiliği temeline dayalı, Batılı düşünce tarzını benimseyerek yola devam etmek gerektiğini savunmuştur. Anahtar Sözcükler: Süleyman el-İsa, Çocuk Edebiyatı, Suriye'de çocuk edebiyatı, Arap milliyetçiliği.
Une etude sur les valeurs educatives des livres pour enfants de Daniel Pennac et leurs exploitations en fle
Values education which has been on the agenda recently is a concept that is in the interest of both social sciences and educational sciences. Therefore, the methods and resources to be used in values education should be chosen carefully. Using literary texts in values education is one of these methods. Because literary texts generally give the message implicitly, they can be considered as an existing resource that can be used in all areas of education. The aim of this study finds out the educational aspects of the works which Daniel Pennac as one of the contemporary French literature writers pens for children and to determine what values are used and how and how often they are used in these works. Another aim is to reveal how to get values education through literary types in learning/ teaching French as a foreign language. In this study, descriptive research, as one of the qualitative research types, is used. As a result of the study, it is observed that Daniel Pennac with his teacher and writer identity frequently includes values explicitly and implicitly in his works of children's literature. It is seen that the author gives more importance to universality, self-orientation, and benevolence in values education than others. It is concluded that the works of Daniel Pennac can be effective and useful materials in terms of the educational values they have in learning/ teaching French as a foreign language.
Aslı Der'in yapıtlarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri ve fantastik ögeler açısından incelenmesi
Bu araştırmada, Aslı Der'in şu ana kadar yayımlanmış tüm yapıtlarının, çocuk edebiyatının temel ilkeleri ve fantastik ögeler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında, Aslı Der'in sekiz yapıtı, çocuk edebiyatı ürünlerinin taşıması gereken iç ve dış yapı özellikleri çerçevesinde, doküman incelemesi yöntemiyle çözümlenmiştir. Yapıtların, fantastik ögeler açısından incelenmesi ise, araştırmacı tarafından geliştirilen "Fantastik Yapıtların Ölçütleri"ne göre yapılmıştır. Araştırma sonucunda, Aslı Der'in yapıtlarının hem dış hem de iç yapı özellikleri açısından, çocuk edebiyatının dayanması gereken temel ilkelerinin büyük çoğunluğuna uyan nitelikte kitaplar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yapıtların tümünden, ayrı ayrı konular bağlamında, Türkçe öğretiminde, çocuklara, okuma kültürü ve sevgisi ediniminde yararlanılabileceği görülmüştür. Fantastik ögeler açısından ise, yazarın yapıtlarının Nikolajeva ve Steinmetz'in fantastik ölçütlerini karşılar nitelikte iken; Todorov'un fantastik tanımının sınırları içerisinde yer almadığı saptanmıştır. Araştırmanın sonucunda, yazarın yapıtlarına ilişkin araştırmacılara ve eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur.
Astrid lindgren ve Cahit Uçuk'un çocuk romanlarında çocuk ve değerler eğitimi
Bu araştırmanın amacı, çocuk edebiyatı alanında önemli iki kadın yazar olarak kabul edilen ve farklı ülkeleri temsil eden Astrid Lindgren ve Cahit Uçuk'un çocuk romanlarının çocuk ve değerler eğitimi bakımından karşılaştırılarak bu iki yazarın çocuk romanlarında çocuk ve değerler eğitimi başlıkları altında bulunan benzerliklerin ve farklılıkların tespit edilmesidir. Araştırma, Astrid Lindgren ve Cahit Uçuk'un çocuk romanları ile sınırlı tutulmuştur. Araştırmada Astrid Lindgren ve Cahit Uçuk'un çocuk romanlarını çocuk ve değerler eğitimi açısından karşılaştırmalı olarak incelenmek amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında araştırma konusuna uygun veriler toplanarak kodlar oluşturulmuştur. Oluşturulan bu kodlar ile birlikte başlıca temalar belirlendikten sonra, belirlenen temalar ile uygun olan kodlar eşleştirilmiştir. Son aşamada ise, elde edilen bulgular yorumlanıp sonuç kısmında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur. Araştırmada, verileri vurgulamak amacıyla doğrudan alıntılara sıklıkla yer verilmiştir. Araştırmanın sonucunda, Uçuk'un romanlarında çocuk gerçekliğinden uzak çocuk kahramanlara yer verilmekle birlikte çocuk kahramanlar aracılığıyla çocukları olumlu yönlendirebilecek özelliklere ve değerlere de yer verildiği görülmüştür. Lindgren'in çocuk romanları incelendiğinde ise romanlardaki çocuk kahramanların çocukları olumlu yönlendirecek şekilde ele alındığı görülmüştür. Astrid Lindgren'in, değerler eğitimine Cahit Uçuk'a oranla daha az yerdiği görülmüştür. Ancak, Lindgren'in çocukları olumsuz etkileyecek değerlere yer vermediği ve çocuk romanlarında yer verdiği değerlerin Türk kültüründeki değerler ile çakışmadığı görülmüştür. Aksine, Lindgren'in "misafirperverlik", "büyüklere saygı", "birlik ve beraberlik" gibi Türk kültüründe önemli kabul edilen değerlere yer verdiği görülmüştür. Ancak, Cahit Uçuk'un paylaşmak, yardımlaşmak, doğayı ve hayvanları sevip korumak, iş bölümü yapmak, tasarruflu olmak, sorumluluk sahibi olmak, çalışkan olmak değerleri ile millî ve dinî değerlere Astrid Lindgren'e oranla daha fazla yer verdiği ve Lindgren'in çocuk romanlarının değerler eğitimi açısından kısıtlı örnekler içerdiği tespit edilmiştir.
Koray Avcı Çakman'ın kitaplarının çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmesi
Bu araştırmada Koray Avcı Çakman'ın yayımlanan 150'yi aşkın kitabı arasından ortaokul dönemine (10-13 yaş) seslenen kitapları, çocuk edebiyatının temel ilkeleri açısından incelenmiştir. Koray Avcı Çakman'ın belirlenen 28 yapıtı, belge inceleme (doküman incelemesi) yoluyla çözümlenmiştir. Bu yapıtlar; boyut, kâğıt, kapak, sayfa düzeni, resim (dış yapı özellikleri) ve konu, izlek, kahramanlar, dil ve anlatım, ileti (iç yapı özellikleri) açısından incelenmiştir. Araştırma sonucunda yazarın incelenen yapıtlarının çocuk edebiyatının dış yapı ve iç yapı özelliklerine genel olarak uygun olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, yapıtların çocuklara okuma alışkanlığı kazandıracak özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Bu özellikler; dil ve anlatım özelliklerinin çocuğa göre olması, seçilen konuların çocuğun ilgi, ihtiyaç ve gereksinimlerine seslenmesi, konunun yapılandırılışında merak ögesinden ve çatışmalardan sıklıkla yararlanması, başkişilerin çocukların özdeşim kurabileceği yaş ve özelliklere sahip olmasıdır. İncelenen yapıtlar, söz varlığı ögeleri açısından varsıllığı ile de öne çıkmaktadır. Özellikle yapıtlarda deyim ve ikilemeler sık yer almaktadır. Bunun yanında; yapıtların iletilerinin, çocuklarda evrensel değerlere karşı duyarlık oluşturabilecek iletiler olduğu da tespit edilmiştir. Ele alınan yapıtların tüm özellikleri düşünüldüğünde Türkçe öğretiminde yararlanılabileceği belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda incelenen yapıtlara ilişkin araştırmacılara ve eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Çocuk edebiyatı, Koray Avcı Çakman, Çocuk edebiyatının temel ilkeleri.
Samed Behrengi'nin eserlerinin değerler eğitimi ve dil zenginliği açısından incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, çocuk edebiyatı yazarlarından biri olan Samed Behrengi'nin eserlerini değerler eğitimi ve dil zenginliği açısından incelemektir. Bu çalışmayla hedeflenen çocukların eğitim ve öğretiminde bir araç olarak kullanılan eserlerden ne ölçüde faydalanılabileceğini ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma materyallerini yazara ait olan 9 adet çocuk kitabı oluşturmaktadır. Araştırma betimsel nitelikte olup eser içerikleri doküman incelemesi yöntemiyle çözümlenmiştir. Çalışmada elde edilen veriler Schwartz tarafından geliştirilen Değer Ölçeği ve Türk Dil Kurumu'nun sözlükleri esas alınarak toplanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda eserlerde en çok kullanılan değer alanlarının sırasıyla öz yönelim, iyilikseverlik ve başarı olduğu; alt değerlerin ise merak duyabilmek, zeki olmak, kendi amaçlarını seçebilmek, gerçek dostluk ve cesur olmak olduğu tespit edilmiştir. En az kullanılan değer alanlarının ise hazcılık, evrenselcilik ve uyum olduğu; alt değerlerin ise bağımsız olmak, mahremiyete-özel hayata saygı, açık fikirli olmak ve çevreyi korumak olduğu tespit edilmiştir. Eserlerde ulusal güvenlik, dünyada barışı istemek ve iç huzur alt değerlerine ise hiç rastlanmamıştır. Eserlerde en çok kullanılan söz varlığı unsurlarının ise sırasıyla deyimler, ikilemeler, kalıp sözler ve atasözleri olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonuçlarından hareketle araştırmacı ve eğitimcilere yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Refik Durbaş'ın çocuk şiirleri üzerine bir inceleme
Bu araştırmanın amacı Refik Durbaş'ın çocuk şiirlerinin çocuğa görelik ilkeleri bakımından incelemektir. Nitel araştırma modeli kullanılan bu çalışmada veriler doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Bu çalışmanın dokümanlarını Refik Durbaş'ın Bez Bebekle Kuklası, Yaramaz Şiirler, Kırmızı Kanatlı Kartal, Kar Üstünde Beyaz Bulut, Şaşkın Baykuş, Kuyruğu Zıp Zıp Kanguru, Çırak Çıktı Çocukluğum, Büyüsün Düşler ve Nar Düştü Kar Üstüne olmak üzere dokuz şiir kitabı oluşturmuştur. Refik Durbaş'ın 229 şiiri çocuğa görelik ilkesi bakımından içerik (tema ve konu, kişiler, dil ve anlatım ve plân) ve biçim (boyut, kağıt, kapak ve ciltleme, sayfa düzeni, harfler ve punto ve resimler) olmak üzere iki ana başlık altında incelenmiştir. Şiirlerdeki tema ve konunun belirlenmesinde 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı esas alınmıştır. İncelenen dokuz şiir kitabının biçimsel ve içerik özellikleri hakkında şu sonuçlara ulaşılmıştır: Programda yer alan on altı temadan kullanım sıklığına göre sırasıyla Doğa ve Evren, Çocuk Dünyası, Birey ve Toplum, Milli Kültürümüz, Hak ve Özgürlükler, Zaman ve Mekân, İletişim ve Duygular olmak üzere sekizine yer verilmiştir. Kişilerden en çok hayvan, insan, fantastik öge ve bitkiler yer almıştır. Şairin, imgelerden ve edebi sanatlardan oluşan bir üsluba sahip olduğu görülmüştür. Eserler biçim açısından incelendiğinde ise kitapların hitap ettiği yaş aralığının ve sayfa numaralarının belirtilmediği şiirlerin genelinde yazım ve imla kurallarının ihmal edildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte görseller açısından resimlerin şiirlerle bir bütünlük arz ettiği görülmüştür. Anahtar sözcükler: Refik Durbaş, Çocuk Şiiri, Çocuğa Görelik İlkesi
Aytül Akal'ın yapıtlarının çocuk yazınının temel ilkeleri açısından incelenmesi
Bu araştırmada, Aytül Akal'ın romanlarının çocuk yazınının temel ilkeleri olan; karakter, konu, ileti, dil ve anlatım ile resim açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Akal'ın ortaokul çağına seslenen söz konusu 20 romanı, nitel araştırma yöntemlerinden belge inceleme (doküman inceleme) yoluyla çözümlenmiştir. Akal'ın yapıtlarının, çocuk yazınının temel ilkeleri açısından genellikle yetkin olduğu saptanmıştır. Buna koşut olarak Akal'ın yapıtlarının çocuklara okuma alışkanlığı kazandırmada etkin özellikler taşıdığı belirlenmiştir. Yapıtlarda çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkelerinin öncelenmesi bu durumu sağlayan başlıca etken olarak ön plana çıkmıştır. Ayrıca başkişilerin çocukların sağlıklı özdeşim kurabileceği kişilerden seçildiği, seçilen konuların çoğunlukla çocukların ilgisine ve gereksinimine seslendiği, iletilerin çocuk okurun dil ve düşün evrenine uygun olduğu, yapıtlarda kullanılan resimlerin anlatıları genellikle somutladığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte yapıtların yabancı sözcüklerden, abartılmış meraktan ve rastlantısallıktan arınık olmadığı saptanmıştır. İncelenmiş olan yapıtlara yönelik araştırmacılara ve eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur.
-Örnek sureler ekseninde- çocuklara yönelik meal ve tefsir çalışmalarının gerekliliği
Bu araştırmamızda genel olarak günümüzde hepimizin ortak sorunu olan ahlaki çöküş ve dinden uzaklaşma probleminin asıl nedenlerinden bahsedilmiştir. Kur'an'dan bihaber yetişen çocuklar ise bu nedenlerin başında gelmektedir. Bu nedenle öncelikle çocukluk döneminin kişilik gelişimine etkisi üzerinde durularak çocuklara yönelik Kur'an-ı Kerim çalışmalarının ne kadar önemli olduğu ve bu konudaki eksiklik, bu çalışmalara duyulan ihtiyaç gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Tez hazırlanırken konunun daha iyi anlaşılabilmesi için birinci bölümde çocuk psikolojisi ve çocuk edebiyatı üzerinde durulmuş, pek çok kaynaktan faydalanılarak bu dönemde doğru bir eğitimin verilebilmesi için gerekenler açıklanmıştır. İkinci bölümde ise araştırmamızın asıl konusu olan çocuklara yönelik meal ve tefsir çalışmaları hakkında detaylı bilgilere yer verilmiştir. İslam'ın çocuğa bakışı ve çocukluk dönemi din eğitimi konularına yer verilmiş, çocuğun Kur'an-ı Kerim ile bağının bu eğitimde ne kadar etkili olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Daha sonra bu çalışmaların önemi ve gerekliliği ifade edilerek çocuklar için tefsirin imkânından bahsedilerek bu eserler hazırlanırken nelere dikkat edilmesi, hangi özelliklerin bulunması gerektiği açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise örnek olması açısından verilen tüm bu bilgiler ışığında özellikle ilkokul çağı çocuklarının seviyesine uygun olarak bazı kısa surelerinin meal ve tefsirlerine yer verilerek çalışmaya son verilmiştir.
Gülten Dayıoğlu'nun çocuklara yönelik eserlerinde halk kültürü unsurlarının incelenmesi
Kültür ve edebiyat birbirini tamamlayan iki parçadır. Edebiyat, kültürden beslenirken kültür de edebiyatla süregider. Bir edebi ürün barındırdığı kültürel unsurlarla zenginlik kazanır. Gülten Dayıoğlu, çocuk edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. Öğretmenlik yıllarında çocukları yakından tanıma fırsatı bulmuş ve o zamanlar zayıf olan çocuk edebiyatı sahasında eserler vermiştir. Verdiği eserler etkilerini günümüze kadar sürdürmüştür. Eserlerinde genç kitleyi eğlendirerek öğretmektedir. Bu tezin temel amacı, Dayıoğlu'nun eserini halk kültürü ve değerler eğitimi açısından incelemektir. Araştırmanın ilk bölümünde çocuk edebiyatı, halk kültürü, değerler eğitimi ve Dayıoğlu hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, eserler başlıklar halinde halk kültürü açısından incelenip değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde eserler içinde bulunan değerler bulunmuş ve yorumlanmıştır. Araştırmada, Dayıoğlu'nun 20 eseri incelenmiştir. Halk kültürü unsurlarına sıkça rastlanırken en çok verilmeye çalışılan değerin sevgi olduğu tespit edilmiştir.
Çocuk edebiyatı bağlamında Çankırı masalları ve masal müzeciliği
Teknolojik gelişmeler sonucu giderek küreselleşen dünyamızda kültür kaleleri yıkılmaya zorlanmakta ve tek tipleşmeye doğru yol alınmaktadır. Toplumları bir arada tutan ortak değerlerle "biz" olabilmeyi sürdürmenin başta gelen yollarından biri kültürel birikimlerin yeni kuşaklara aktarılmasından geçmektedir. Kültürel kodlarımızın kuşaktan kuşağa taşınmasında önemli rol oynayan masallar, asırlardır dilden dile bir aktarım aracı olarak günümüze kadar gelmiştir. Geçmişte var olan ancak günümüzde teknolojiye yenik düşmüş olan sözlü kültür taşıyıcılarımız yok olmayla karşı karşıya kalmıştır. Kaynağı belli olmayan ,anonim halk edebiyatının sözlü ürünleri olan masallar ,uzun kış gecelerinin eğlence araçları olmanın ötesinde, temsil ettikleri kültürün kodlarını bünyesinde barındırmaları sebebiyle ayrı bir öneme sahiptir. Somut olmayan kültürel mirasımızın bu seçkin ürünleri geçmişle günümüz arasında kurulan görünmez köprülerin önemli yapı taşlarıdır.Masalların sığınma mekânları olarak kabul edebileceğimiz masal müzelerinin hayata geçirilmesi, Anadolu ve Çankırı masallarının derlenip yeniden gün yüzüne çıkarılması, yeni kuşaklara aktarılması açısından önemlidir. Bu çalışmada masal ve müze kavramlarını birleştirerek geçmişten günümüze, günümüzden yarına ulaştırmak,kültürel mirasımızı koruma altına alarak devamlılığını sağlamak amacıyla planlanmış olan "Çankırı Masal Müzesi "ile masal ve müze kavramlarının incelenerek değerlendirilmesi hedeflenmiştir.Ayrıca Çankırı'da kaynak kişilerin hafızalarında yer alan masallar derlenerek kayıt altına alınacaktır.
Abbas Cılga'nın çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel ögeleri bakımından incelenmesi
Abbas Cılga, Kedi Kavgası adlı ilk eserini 1969 yılında vermiş ve vefatına kadar çocuklara yönelik roman, öykü, tiyatro gibi türlerde eserler kaleme almış önemli bir yazardır. Çocuklara yönelik eserleriyle Kültür Bakanlığı Çocuk Edebiyatı ödülü, Arkın Çocuk Edebiyatı ödülü, Sıtkı Dost Çocuk Edebiyatı ödülü, Milliyet Çocuk Oyunları ödülü, Türk Ticaret Bankası Çocuk Oyunları ödülü gibi ödüllere layık görülmesine rağmen yazar hakkında bugüne kadar herhangi bir bilimsel çalışma yapılmamıştır. Bu araştırmada, Abbas Cılga'nın çocuklar için yazdığı eserlerin tamamı çocuk edebiyatının temel ögeleri bakımından incelenmiştir. Araştırmada metne dayalı yöntem kullanılmıştır. Çalışma; giriş ve sonuç dışında 3 kısımdan oluşmaktadır. Giriş kısmında çocuk edebiyatının dünya ve Türkiye'de tarihi gelişiminden kısaca bahsedilmiş ardından çocuk edebiyatının temel ögeleri, biçimsel ve içeriksel ögeler adı altında ele alınmıştır. 3'üncü kısımda, Abbas Cılga'nın hayatı, edebi kişiliği ve eserleri üzerinde durulmuş, çalışmanın esas kısmı olan 4'üncü bölümde ise yazarın çocuk kitapları çocuk edebiyatı açısından incelenmiş, çalışmada elde edilen bulgulara ise, sonuç bölümünde yer verilmiştir. Yazarın çocuklar için yazdığı 48 basılı eser ve henüz basılmayan 6 eseri bulunmaktadır. Cılga eserlerinde konu olarak en çok okumanın ve öğrenmenin önemi, doğa ve hayvan sevgisi, şehirleşmenin olumsuzlukları, insanların doğadan kopmaması gerektiğini işlemiş ve bu konularla alakalı mesajlar vermiştir. Cılga'nın eserlerinin bir kısmında biçimsel ve içeriksel ögeler bakımından uygun olmayan unsurlar saptanmış olsa da yapılan incelemeler sonucunda Abbas Cılga'nın eserleri genel olarak çocuk edebiyatının temel ögelerine uygun bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Abbas Cılga, Çocuk Edebiyatının Temel Ögeleri, Dedemin Öyküleri
Çocuk edebiyatı ürünleri ile kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin göçle gelen öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, çocuk edebiyatı ürünleri ile kurgulanan yaratıcı drama etkinliklerinin göçle gelen öğrencilerin bilimsel süreç becerilerine etkisini araştırmaktır. Araştırmada ön test- son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmış olup, nicel ve nitel veri toplama yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Hatay ilinin İskenderun ilçesinde bulunan devlete ait ve PIKTES projesi okullarından birinde göçle gelen ve 3. Sınıfa devam eden 28 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın nicel verilerini toplamak için Croin, Padilla ve Twiest (1985) tarafından geliştirilen ve Aydoğdu ve Karakuş (2015) tarafından Türkçeye "Temel Beceri Ölçeği" şeklinde uyarlanan test uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler SPSS programı ile çözümlenmiştir. Nitel verileri toplamak için araştırmacı tarafından süreç boyunca tutulan günlükler, atölye çıktıları ve araştırmacı gözlemleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, yaratıcı dramanın göçle gelen öğrencilerin bilimsel süreç becerilerini anlamlı bir şekilde geliştirdiği belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen son test bulguları karşılaştırıldığında, kontrol ve deney grubunun Temel Beceri Ölçeği'nden aldıkları puanlar arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluştuğu tespit edilmiştir. Araştırmacının süreç boyunca tuttuğu notlar ve gözlemleri de sonucu destekler niteliktedir.
Türkiye'de yayınlanan çocuk dergilerinde sağlık temasının incelenmesi
Çocuklar, tüm dünyayı etkileyen pandemi gibi olağanüstü sağlık koşullarından geçmiştir. Bu süreçte dergiler çocuklar için güncel, önemli ve ilgi çekici bilgi kaynaklarıdır. Araştırmada, Türkiye'de pandemi döneminde yayınlanan çocuk dergileri, sağlık teması kapsamında incelenmiş ve çocukların sağlığa ilişkin meraklarının nasıl giderildiği sorusuna odaklanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda pandeminin ilk yılı olan 2020 yılında 12 ay boyunca yayınlanan 15 farklı çocuk dergisinden 153 sayı araştırma grubuna alınmıştır. Nitel araştırma yöntemi benimsenmiş ve veriler doküman analizi ile elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilere bakıldığında, çocuk dergilerinde sağlık temasına genel olarak yer verildiği, sağlık içeriklerinin çocuklara teorik bilgiler yoluyla sunulduğu ve bazı dergilerde bulunan sağlık temasının çocukların ilgilerini çekecek düzeyde olmadığı bulunmuştur. Çocuk dergilerinin alanında uzman kişilerce editörlük süreçlerinden geçerek yayınlanması, çocukların ilgilerini çekecek içerikler hazırlanması önerilebilir. Çocuk dergilerinin güncel olanı çocuklara aktarma amacına uygun olarak pandemi, obezite gibi güncel sağlık temaları ile ilgili içeriklerin geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılabilir.
Almancanın yabancı dil olarak öğretilmesinde çocuk ve gençlik yazınının yeri ve öneminin okuma dersleri bağlamında irdelenmesi
Bu çalışmada Almancanın yabancı dil olarak öğretilmesinde ÇGY'nin Alman dili eğitimindeki yeri ve öneminin okuma dersindeki kullanımı sınanıp belirlenecektir. Çünkü ÇGY derslerde ve müfredatta çok sıkça ele alınmayan bir yazın türüdür ve öğrencilerin gerek dilsel, gerek anlamsal bağlamda güncel yaşantılarına yakın olan bu alanın özellikle yabancı dil eğitiminde ihmal edildiği savunulmaktadır.Çalışmamız ÇGY'nin yanı sıra Kanon yazınının da okuma ve yazma yöntemleri bağlamında değişik bakış açıları ile konulaştırılıp aktarıldığı yedi bölümlük bir çalışmadan ibarettir.Çalışmanın amacı, ÇGY'nin dil derslerinde yalın dil kullanımı sayesinde yabancı dilde okumayı sevdirme de önemli olduğunu göstermektir. ÇGY'de ele aldığımız metin aynı zamanda Almanya'da yaşayan Türkleri de konu edindiğinden kültürlerarasılığı ve onu belirleyen ön yargı, stereotip, arkadaşlık gibi kavramları da yansıtmaktadır.ÇGY'nin gerek kolay okunduğu, gerekse okuru okumaya motive ettiği ve yabancı dil edinimini hızlandırdığı hakkındaki savımızı desteklemek amacıyla bu türün karşısına dili ağır ve metin bağlamı karmaşık olan Kanon yazınından sekiz ayrı metin benzer yöntem ve uygulamalarla okuma dersinde irdelenmiştir. Bu çalışmada, özellikle eğitim kurumlarında fazla ele alınmayan okuma günlüklerinin uygulanması gerek ÇGY metninde, gerekse Kanon yazını metinlerinde gerçekleştirilmiştir. Okuma günlüklerinin metni okuma-anlama ve yazmadaki olumlu katkısı gözler önüne serilmiştir. Nitel çalışmada öğrencilerin uygulamaları Türk diline çevrilmiş ve anlamsal eşdeğerlilik sağlanmaya çalışılmıştır.Çalışmanın sonunda ise ölçme değerlendirme yöntemi çerçevesinde ÇGY' nin yabancı dil edinimine katkısında doğru kaynak olduğu Kanon yazını çalışmaları ile de karşılaştırılarak, eldeki veriler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Uygulanan anketlerle nicel sonuçlar elde edilmiştir.
Resimli kitaplardaki karakterlerin duygu durumlarının incelenmesi
Bu araştırmada, 2001-2010 yılları arasında 3-6 yaş çocukları için ülkemizde yayımlanmış resimli kitaplardaki karakterlerin, metin ve resimlemelerde hangi tür duygu durumlarına sahip olduklarının incelenmesi amaçlanmıştır. Piyasada bulunan, farklı yayınevi, yazar ve resimleyene ait resimli kitaplar arasından seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden ?kolay ulaşılabilir durum örneklemesi? yöntemi ile ulaşılabilen 752 kitap araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Evren içerisinden rastgele sayılar tablosu yoluyla seçilen 112 kitap örneklemi oluşturmuştur. Araştırmada veriler, literatür taraması sonuçlarına ve uzman görüşlerine dayanılarak araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kitap Künye Formu?, ?Metinde Duygu İnceleme Formu? ve ?Resimde Duygu Tanımlama Formu? aracılığıyla toplanmıştır. Bu formlar ile her bir resimli kitapta yer alan duygu durumlarının resimlemede ve ?sözcük-sözcük grubu-cümle? olarak metinde var olup olmadığı saptanmıştır. Ayrıca resimli kitaplarda yer alan duygu durumlarının metinde ve resimlemedeki kullanım sıklığı belirlenmiştir. Elde edilen veriler SPSS 17,0 programıyla analiz edilmiştir.Araştırmada elde edilen bulgular sonucunda; metinde sözcük ve sözcük grubu olarak ifade edilen duygu durumlarından ?sevmek, sarılmak, mutlu olmak, sevinmek, kızmak, sinirlenmek, ağlamak, üzülmek, korkmak? gibi okulöncesi dönemindeki çocukların anlayabileceği sözcüklerin yanı sıra, ?gurur duymak, bayılmak, koklaşmak, haykırmak, içi içine sığmamak, yerinde duramamak, şok geçirmek, gözlerine inanamamak, homurdanmak, içini çekmek, yakınmak, hayıflanmak, ürkmek? gibi okulöncesi çocukların anlayamayacağı ifadelere de rastlanmıştır. Metinde yer alan bu ifadelerin resimlemelerle desteklenerek çocuk tarafından anlamlandırılabileceği düşünülmüştür.Örneklemi oluşturan resimli kitaplardaki karakterlerin en fazla sahip olduğu duygu durumunun metinde ve resimlemede ?Sevinç? duygusu olduğu tespit edilmiştir. Metinde ?Şaşkınlık?, resimlemede ise ?Öfke? duygusunun en az olduğu saptanmıştır. Okulöncesi çocukların resimli kitaplarda farklı duygu durumlarıyla karşılaşmaları noktasından hareketle, daha az yer verilen duygu durumlarının da resimli kitaplarda yer alması gerektiği düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Okulöncesi Eğitim, Çocuk Edebiyatı, Resimli Kitap, Duygu
Arap dünyasında çocuk edebiyatı hakkında nitel bir inceleme (Suriye örneği)
Bu araştırmada, Suriye, Lübnan, Ürdün ve Filistin'i kapsayan ve coğrafi olarak Şam Bölgesi diye isimlendirilen Arap ülkelerindeki "çocuk edebiyatı" incelenmiştir. Suriye'de çocuk edebiyatı, şair Rızḳullah Ḥassun'un 1867 yılında Kirlof Hikâyelerini Arapçaya tercüme etmesiyle başlamış, Abdurrahman es-Sefercelânî'nin 1923'te kaleme aldığı Silsiletü'l-maḥfuẓâtü'l-arabiyye dizisiyle sürmüş ve görebildiğimiz kadarıyla Muhammed Ḳarânyâ'nın Ẓavâhirü't-tecdid fi kasaidi'l-eṭfâl adlı eserine kadar devam etmiştir. Ürdün'de üç aşamalı bir şekilde gelişen edebi çalışmalar, İbrahim el-Bevarşî ile başlamış, Yusuf el-'Azm, Ravżatü'l-Hüdhüd ve Ahmed el-Müsliḥ gibi edebiyatçılarla devam etmiştir. Filistin'de ise 1928'de başlayan çalışmalar bölgesel ve siyasi sebeplerden dolayı ülke dışında sürmüştür. Lübnan'daki edebi çalışmalar, diğerlerinden daha önce XIX. yüzyılda başlamış, XX. yüzyılın başlarında yoğunlaşmış, 1960'lı yıllarda ise tercümeye doğru bir dönüşüm göstermiştir. Yetmişli yıllardan sonra kitap yayımcılığı artmıştır. Bu ülkelerin maruz kaldığı ihtilal, işgal ve sürgünler nedeniyle çocuk edebiyatı türlerinde daha çok milli, hamasi duygular ile direniş ve mücadele teması işlenmiştir. Anahtar kelimeler: Suriye, edebiyat, çocuk, şiir, hikâye, Arap.
Çocuk edebiyatının temel ilkeleri bakımından Memduh Şevket Esendal'ın öykülerinin öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi
Bu araştırma, çocuk edebiyatının temel ilkeleri bakımından Memduh Şevket Esendal'ın öykülerini öğrenci görüşlerinden yola çıkarak değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, ilköğretim ikinci kademeden 35 öğrenciyle görüşülmüş ve görüşme sonucu elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma, Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu ilçesinde bulunan Yavuz Selim Ortaokulunda 2016-2017 eğitim-öğretim yılında ilköğretim 7. ve 8. sınıfa devam eden öğrencilerle, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Memduh Şevket Esendal'ın uzman görüşüyle belirlenen 12 öyküsü üzerine sorulan soruları yanıtlamaları için öncelikle öğrencilere öyküler okutturulmuş, ardından öğrencilerle yüz yüze görüşülerek onlara öyküler hakkında, çocuk edebiyatının temel ilkeleri çerçevesinde oluşturulan sorular yöneltilmiş ve öykülerin anılan ilkelere uygun olup olmadığı öğrencilerin bakış açılarından hareketle belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda Memduh Şevket Esendal'ın öykülerinin genel itibariyle, ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin seviyesine uygun olduğu, çocuk edebiyatının temel ilkelerine dayandığı ve öğrencilere okutulabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Nur İçözü'nün yapıtlarının çocuk yazınının temel ilkelerine göre incelenmesi
Bu araştırmada, Nur İçözü'nün yapıtlarının çocuk yazınının temel ilkelerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi (belge inceleme) ilkeleri uyarınca gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi; Nur İçözü'nün ilköğretim çağındaki çocuklar için yazdığı 17 yapıttan oluşmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Nur İçözü'nün yapıtları çocuk yazınının temel ilkelerine göre ele alınmıştır. Buna göre çocuk yazınının temel ilkelerinin nasıl ele alınması gerektiği üzerinde durulmuş ve değerlendirme yapılmıştır. Bu çerçevede Nur İçözü'nün ilköğretim çağındaki 9-14 yaş grubundaki çocuklar için yazdığı 17 yapıtı konu ve kurgu, iletiler, kahramanlar ve karakterler, çevre, dil ve anlatım gibi çocuk yazınının temel ilkeleri açısından incelenmiştir. Nur İçözü'nün çocuk edebiyatı alanındaki yapıtları çocuk yazınının temel ilkeleri çerçevesinde incelendiğinde bu yapıtlardaki konu, kurgu ve iletilerin çocuk okurun yaş seviyesine ve anlama evrenine uygun olduğu, çocuk okurun olumlu yönde özdeşim kurabileceği karakterlerin yer aldığı, zengin çevre unsurunun bulunduğu ve başarılı bir dil ve anlatımla çocuk yazınının temel ilkelerine uygun nitelikte örüntülendiği belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: Nur İçözü, çocuk edebiyatı, çocuk edebiyatının temel ilkeleri.