Biofeedback tabanlı sanal gerçeklik oyununun pediatrik onkoloji hastalarında port kateter iğnesi yerleşimi sırasında oluşan ağrı, korku ve anksiteye düzeyine etkisi

Bu araştırma, biofeedback tabanlı sanal gerçeklik oyununun pediatrik onkoloji hastalarında port kateter iğnesi yerleşimi sırasında oluşan ağrı, korku ve anksiyete düzeyine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Randomize kontrollü çalışma 6-12 yaşındaki 62 (31=müdahale, 31=kontrol) pediatrik onkoloji hastası ve anneleri ile Ağustos – Aralık 2023 tarihleri arasında bir şehir hastanesinde yürütüldü. Bu çalışmada, biofeedback tabanlı bir sanal gerçeklik oyunu olan BioVirtualPed, çocukların port kateter iğnesi işlemine bağlı ağrı, korku ve anksiyetelerini azaltmak amacıyla kullanıldı. Müdahale grubunda yer alan çocukların port kateter iğnesi yerleşimi işlemi sırasında sanal gerçeklik gözlüğü ve solunum sensörünü takmaları istendi. Veriler, ''Tanımlayıcı Bilgi Formu'', ''Wong-Baker Ağrı Değerlendirme Ölçeği'', ''Çocuk Korku Ölçeği'', ''Çocuk Anksiyete Skalası-Durumluluk'', ''Memnuniyet Skorlaması-Görsel Analog Skala'' ve ''ADXL354 Sensör'' kullanılarak toplandı. Verilerin analizi lisanslı SPSS (Statistical Package for the Social Science for Windows) IBM 29 paket programı kullanılarak tanımlayıcı analizler, Mann-Whitney U test, Wilcoxon t-test, IntraClass korelasyon katsayısı ve ki-kare testi ile yapıldı. Sonuçlar %95'lik güven aralığında ve anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi. Müdahale ve kontrol grubundaki çocukların ve annelerinin tanımlayıcı özelliklerinin dağılımı benzerdi (p>0,05). Çalışmada, müdahale grubunda yer alan çocukların ağrı puan ortalamasının kontrol grubunda yer alan çocuklara kıyasla istatiksel olarak anlamlı bir şekilde daha az olduğu ve etki büyüklüğünün büyük düzeyde olduğu belirlendi (U: 5,506, p<0,001, d:1,841, %95 CI: (-2,432) – (-1,239)). Müdahale ve kontrol grubunda yer alan çocukların işlem öncesi korku ve anksiyete puan ortalamaları arasında ise istatiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunurken (sırasıyla, U: 0,794, p>0,05 ve U: 0,730, p>0,05), müdahale grubunda yer alan çocukların işlem sonrası korku ve anksiyete puan ortalamalarının kontrol grubunda yer alan çocuklara kıyasla istatiksel olarak anlamlı bir şekilde daha az olduğu ve etki büyüklüğünün büyük düzeyde olduğu belirlendi (sırasıyla, U: 5,962, p<0,001, d: 2,202, %95 CI: (-2.831) – (-1,562) ve U: 5.458, p<0,001, d: 1,879, %95 CI: (-2,474) – (1,273)). Ayrıca, müdahale grubunda yer alan çocukların işlem sırasında ortalama solunum sayıları kontrol grubunda yer alan çocuklardan daha azdı (U: 4,765, p<0,001, d: 1,373, %95 CI: (-1,924) – (-0,814)) ve müdahale grubunda yer alan çocukların memnuniyet puan ortalamaları kontrol grubunda yer alan çocuklardan daha fazlaydı (U: 6,635, p<0,001, d: 2,848, %95 CI: (2,130) – (3,553)). Müdahale ve kontrol grubunda yer alan çocuklar ve annelerinin bildirdiği ağrı, korku ve anksiyete puan ortalamaları arasındaki uyumun üç değişken için iyi ve mükemmel düzeyde uyumlu olduğu belirlendi (p<0,001). Araştırma sonucunda, BioVirtualPed'in işleme bağlı ağrı, anksiyete ve korkuyu azalttığı, bakım memnuniyetini artırdığı ve ortalama solunum sayısını normal sınırlarda tutarak olumlu bir etki sağladığı tespit edildi. BioVirtualPed'in pediatrik onkoloji kliniklerinde port katater iğnesi yerleşimi bağlı oluşan ağrı, korku ve anksiyete semptomlarının yönetiminde kullanılması önerilmektedir.