Bipolar bozukluk tanılı hastaların çocuklarında nörobiliş ve nörogörüntüleme özellikleri: Karşılaştırmalı bir yüksek risk çalışması

Amaç: Bipolar bozukluk (BB) fizyopatolojik süreçleri tam olarak ortaya koyulamamıştır. Literatürde BB hastalarının sağlıklı akrabaları ile yapılan çalışmalar olsa da hastalık oluşmamış ancak semptomları olan çok yüksek risk altındaki bireyler ile ilgili bilgi kısıtlılığı bu durumda rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı; BB için çok yüksek risk grubunun (ÇYR) yapısal beyin görüntüleme ve nörobilişsel özellikler açısından yüksek risk (YR) ve sağlıklı kontrol (SK) grubuna göre farklarını ve biyolojik özellik (trait) olabilecek bulguları ortaya koymaktır. Yöntem: Yapılandırılmış klinik testler sonucu ÇYR grubuna 21 kişi, YR grubuna 54 kişi ve SK grubuna 50 kişi dahil edilmiştir. Risk grupları ve SK'ler başlıca dürtüsellik, tepki ketleme ve bir dizi nörobilişsel işlevler ile beyinde beyaz ve gri cevherdeki yapısal değişiklikler açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda yürütücü fonksiyon, sözel, görsel bellek ve öğrenme bozukluğu, işleme hızı her iki risk grubunda da saptanmıştır. Akıcılık ve işleyen bellekteki bozukluk çok yüksek risk grubunda; yüksek risk grubu ve sağlıklılara göre artmıştır. Ayrıca çok yüksek risk grubunda; davranışsal dürtüsellik artışı saptanmazken, bilişsel dürtüsellik artışının tüm testlerde yüksek risk ve sağlıklı gruba göre arttığı görülmektedir. Ek olarak; gri cevherde fronto-limbik bölgelerde, serebellum, supramarjinal girusta hacim, beyaz cevherde de korpus kallosum, forniks ve cerebrospinal yolakta FA (fractional anisotropy) değişiklikleri bulunmuştur. Sonuçlar: Bilişsel işlev bozuklukları ve beyindeki yapısal değişiklikler bipolar bozukluk geliştirme riski yüksek olan kişilerde mevcut olup, bunlardan bazıları biyolojik özellik (trait) ve hastalık gelişimi için durumsal öngörücüler olmaya adaydır. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için büyük örneklemli, uzunlamasına çalışmalara ihtiyaç vardır.