Bir iletişim aracı olarak mobil uygulamalar ve yeni ekonomi politik: Yerli uygulamalar için büyüme ve rekabet analizi modelinin geliştirilmesi

Bu tez, Türkiye'de geliştirilen yerli mobil uygulamaların büyüme ve rekabet stratejilerine yol göstermesi amacıyla bütüncül bir "büyüme ve rekabet analizi modeli" geliştirmeyi amaçlamıştır. Çalışma, literatür olarak bir yeni medya aracı olan mobil uygulamaların ekosistemini yeni medyanın ekonomi politiği ve platform ekonomisi kapsamında ele almış; bu platformların veriyi metalaştırarak sermaye üretiminde oynadığı rolü, kullanıcı emeğinin ekonomik değere dönüşümünü, üretim-tüketim döngüsündeki konumunu ve global tekelleşmeyi incelemiştir. Tezde anket, doküman incelemesi ve yarı yapılandırılmış görüşme olmak üzere üç araştırma tekniği kullanılmıştır. Her bir araştırma için hipotez ve araştırma soruları geliştirilmiştir. Anket için güvenilirlik analizi, açıklayıcı faktör analizi, Barlett Küresellik Testi, korelasyon analizi ve Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) analizi kullanılmıştır. Doküman incelemesi kapsamında, analiz araçları ve sektörel raporlardan elde edilen dijital medya ve mobil uygulama sektörüne ilişkin veriler tablolar halinde analiz edilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler ise MAXQDA aracılığıyla tematik ve ilişkisel analiz teknikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Analizler, yerli mobil uygulamaların büyüme ve rekabet gücünü şekillendiren temel unsurların; kullanıcı odaklı geliştirme ve tasarım süreçleri, veri temelli karar alma, çeşitlendirilmiş pazarlama ve rekabet stratejileri, güçlü teknik altyapı, ekosistemle etkin entegrasyon, yereli güçlendirme ve sürdürülebilir gelir modelleri olduğunu ortaya koymuştur. Modeli oluşturmak için her bir araştırmayla elde edilen bulgular, MAXQDA aracılığıyla yeniden analiz edilmiş; modelin ağırlık noktaları ve süreçleri belirlenmiştir. Bu doğrultuda geliştirilen model; girdiler, destekleyici faktörler, süreçler, çıktılar ve stratejik yaklaşımlar/kuramlar şeklinde kurgulanmış; akış mantığını ve ilişkisel yapıyı ortaya koyacak şekilde flowchart diyagramı kullanılarak görsel olarak modellenmiştir. Bu çalışma, yerli mobil uygulama geliştiricilerine, politika yapıcılara ve akademik araştırmacılara; uygulamaya dönük ve kuramsal açıdan referans olabilecek bir yol haritası ve referans sağlamayı amaçlamaktadır.