Bir İstanbul Masalı televizyon dizisinin anlatı çizgesi

iiYÜKSEK L SANS TEZ ÖZÜ?B R STANBUL MASALI? TELEV ZYON D Z S N N ANLATI Ç ZGESÇiğdem TAŞletişim Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Haziran 2006Danışman: Prof. Dr. Dursun GÖKDAĞAnlatılar insanoğlunun tarihsel-kültürel belleğiyle yaşıttır. Masallardan mitlerden bu yanaanlatılar hayatın temel taşlarındandır. Ele alınan anlatı ister bir dinsel öykü, ister halk masalı,ister reklam metni ya da televizyon dizisi olsun ortak bir yapısal özellik her birinde karşımızaçıkar.Bir anlatıyı okurken, izlerken her şeyden önce, anlattığı öyküye ilgi duyarız. Ancak öykününakıcı olabilmesi için okumamızı yönlendirecek bir takım seçimler yapılması gerekir. Olaylarhangi zamansal sırada anlatılmalıdır? Olayların meydana geldiği uzam nasıl sergilenmelidir?gibi…şte bu konuda karşımıza anlatıların nasıl yapılandığını göstermek için geliştirdiği ?anlatınınsözdizimi: dörtlü şema? kuramıyla Fransız göstergebilimci J.A. Greimas çıkar. Greimas tümmasalsı metinlerin ortak bir anlatı yapısı olduğunu ve bunun geliştirdiği ?Anlatı Çizgesi?yöntemiyle ortaya konabileceğini savunur.Anlatı çizgesi yöntemi; başlangıç, edinç, edim ve sonuç aşaması olmak üzere dört aşamadanoluşur. Başlangıç aşaması, genellikle bir eksikliğin ortaya çıkmasıyla anlatının başladığıaşamadır. Özne eksikliği gidermek için eyleme geçer ve anlatı başlar. Edinç aşaması, öznenineksikliği gidermek için gerekli yetileri kazandığı aşamadır. Öznenin edinç aşamasından başarıylageçerek hedefine ulaştığı üçüncü aşama, edim aşamasıdır. Öznenin hedefine ulaşaraködüllendirildiği ya da başarısızlığa uğrayarak cezalandırıldığı son aşama ise sonuç aşamasıdır.Bu çalışmada ?Bir stanbul Masalı? dizisi Greimas'ın ?Anlatı Çizgesi? yöntemiyleçözümlenmektedir. Araştırmanın amacı, ?Bir stanbul Masalı? dizi filminin, Greimas'ın anlatıçizgesindeki dört aşamalı süreci (başlangıç, edinç, edim ve bitiş durumu) yapısında barındırıpbarındırmadığının ortaya konmasıdır.Bu amaçla ?Bir stanbul Masalı? dizisinin ilk 40 bölümü ele alınarak yapılan çözümlemede ikianlatı çizgesine rastlanmıştır. lk anlatı çizgesi; öznenin , nesnesine ulaşma yolunda başarısızlığauğramasıyla sonuçlanır ve ikinci anlatı çizgesi başlar. kinci anlatı çizgesi ise öznenin hedefineulaşmasıyla başarıyla sonuçlanır. Böylece ? Bir stanbul Masalı? dizi filmi anlatı çizgesiningelişimi ve eyleyenlerin dönüşümü açısından başlangıç, edinç, edim ve sonuç aşamasına uygunbulunmuştur.