Bir kamu çocuk hastanesinde çalışan hemşire ve ebelerin çocuk istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerini tanılama düzeyleri

ÖZET BİR KAMU ÇOCUK HASTANESİNDE ÇALIŞAN HEMŞİRE VE EBELERİN ÇOCUK İSTİSMARI VE İHMALİNİN BELİRTİ VE RİSKLERİNİ TANILAMA DÜZEYLERİ Araştırma, hemşire ve ebelerin çocuk istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerini tanılama düzeylerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılmıştır. Çalışma, 15.01.2023-31.08.2023 tarihleri arasında İzmir S.B.Ü Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yapılmıştır. Araştırma örneklemini, İzmir S.B.Ü. Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde görev yapan tüm ebe ve hemşirelerden örneklem seçimi yapılmadan evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmış olup araştırmaya katılmayı kabul eden ve alınma kriterlerini taşıyan 500 hemşire ve ebe oluşturmuştur. Araştırma verileri; "tanıtıcı bilgi formu", "Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanması Ölçeği- 'ÇİİBRTÖ' " ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde student's t testi, ANOVA (post hoc: Bonferroni) testi, ki-kare testi ve korelasyon analizi testleri kullanılmıştır. Hemşire ve ebelerin "Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanması Ölçeği" toplam puan ortalaması 3.84±0.42, "İstismarın Çocuk Üzerindeki Fiziksel Belirtileri" alt boyut puan ortalaması 3.98±0.38 ile en yüksek, "İstismar ve İhmalin Çocuktaki Davranışsal Belirtileri" alt boyut puan ortalaması 3.91±0.40, "İhmalin Çocuk Üzerindeki Belirtileri" alt boyut puan ortalaması 3.91±0.66, "İstismar ve İhmale Yatkın Ebeveyn Özellikleri" alt boyut puan ortalaması 3.62±0.66, "İstismar ve İhmale Yatkın Çocukların Özellikleri" alt boyut puan ortalaması 3.52±0.64 ile en düşük ve "Çocuk İstismarı ve İhmalinde Ailesel Özellikler" alt boyut puan ortalaması 3.91±0.62 olarak bulunmuştur. Verilen verilere göre hemşire ve ebelerin çocuk istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerini tanılama konusunda yeterli bilgiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmamızda eğitim durumu lisansüstü olan, meslekte ve çocuk hastanesinde çalışma süresi 10 yıldan fazla olan, istismar/ihmale uğramış çocukta görülen bulguları tespit etmede kendini yeterli bulan, adli vaka kavramı hakkında bilgisi olan, çalışma yaşamında çocuk istismarı ve ihmali olgusu/şüphesi ile karşılaşan hemşire ve ebelerin "Çocuk İstismarı ve İhmalinin Belirti ve Risklerinin Tanılanması Ölçeği" toplam puan ortalamalarının diğer katılımcılara göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Çocuk istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerinin lisans eğitim müfredatlarına zorunlu ders olarak eklenmesi, çalışan hemşire ve ebeler için de düzenli aralıklarla hizmet içi eğitimler ile çocuk istismarı ve ihmali konusunda farkındalığın ve bilgi seviyesinin arttırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Çocuk, ebe, hemşire, ihmal, istismar.