Stachys megalodonta subsp. megalodonta bitkisinin antikolinesteraz, antidiyabetik, antioksidan ve antibakteriyel aktivitelerinin araştırılması

Alzheimer hastalığı (AD) özellikle yaşlı nüfusu yüksek olan gelişmiş ülkeler için başlıca bir sorundur. Asetilkolinesteraz (AChE) ve Bütirilkolinesteraz (BChE) inhibitörleri hastalığın tedavisi için umut verici bileşiklerdir. Bu çalışmada Lamiaceae familyasına ait Stachys megalodonta Hausskn. & Bornm. ex P.H.Davis subsp. megalodonta (SM) bitkisinin distile su ve etanol (EtOH) ekstraktlarının dana beyninden elde edilen AChE ve BChE enzimleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ekstraktların, ticari olarak temin edilen α-amilaz ve α glukosidaz enzimleri üzerindeki aktiviteleri çalışılmıştır. DPPH, ABTS, FRAP metodları ile bitkinin antioksidan aktivitesi çalışılmıştır. Ayrıca disk difüzyon yöntemi ve minimum inhibisyon konsantrasyonu yöntemi ile Staphylococcus aureus (ATCC 25923), E.coli (ATCC 11303), Pseudomonas aeruginosa (ATCC-9027) ve Enterobacter aerogenes (ATCC 13048) bakterilerine karşı antibakteriyel aktivitesi belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarında; SM bitkisinin AChE ve BChE üzerinde inhibitör etki gösterdiği tespit edilmiştir. Bitkinin etanol ekstraktının AChE ve BChE enzimlerini sırasıyla 0,032±0,002 ve 0,042±0,008 IC50 değerleri ile güçlü bir şekilde inhibe ettiği kaydedilmiştir. Bitkinin etanlol ekstraktının α-amilaz ve α glukosidaz enzimlerini sırasıyla 2,119±0,005 ve 3,891±0,009 IC50 değerleri ile inhibe ettiği belirlenmiştir. DPPH ve ABTS deneylerinde etanol ekstraktının sırasıyla 1,501±0,12 ve 1,011±0,09 IC50 değerleri ile nispeten güçlü antioksidan aktiviteleri kaydedilmiştir. Bitkinin etanol ekstraktının çalışılan bakterilere karşı antibakteriyel etki gösterdiği, su ekstraktının ise E.coli bakterisine karşı herhangi bir etki göstermediği görülmüştür.