Bir rotorun modal analizi ve yatak rijitlilerin etkisinin doğal frekanslar üzerindeki etkisinin incelenmesi

Rotorlar endüstride yaygın olarak kullanılan dönen sitemlerdir. Rotorun dönme frekansında kritik devrinin olması durumunda küçük bir dengesizlik rotora ve sisteme önemli hasarlar verebilir. Bu nedenle rotorların dinamik özelliklerinin bilinmesi oldukça önemlidir. Bu amaçla sonlu elemanlar (SE) gibi sayısal yöntemlerin yanında deneysel modal analiz yaygın ve etkili bir şekilde kullanılmaktadır. SE yönteminden (SEY) elde edilen sonuçların doğruluğu yapılan kabullere bağlıdır. Bunun yanında yapıda bulunan bağlantıları modellemek oldukça zordur. Rotorların titreşim analizlerinin doğruluğu yataklarının doğru bir şekilde modellenmesine oldukça bağlıdır. Yatakların modellenmesinde yay ve sönüm elemanları kullanılır. Doğru bir analiz için bunların değerlerinin gerçeğe yakın olması önemlidir. Bu çalışmada, mil-disk ve esnek yataklardan oluşan bir rotor göz önüne alınarak hem sayısal hem de deneysel olarak titreşim analizleri yapılmıştır. Yatak rijidliklerinin sistemin doğal frekansları üzerinde etkisi incelenmiş ve yatak rijitliğinin artmasıyla doğal frekansların da arttığı gösterilmiştir. Ayrıca yatak rijidliğinin belirlenmesi için matris teorisinden bilinen SMW formülüne dayalı yapısal değişiklik yöntemi kullanılmıştır. Yapılan sayısal ve deneysel uygulamalarla yöntemin oldukça etkili olduğu gösterilmiştir.