Bireysel kredilerin tüketici fiyat endeksine etkisi: Türkiye örneği (2005-2020)

Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde 2005Q4-2020Q1 dönemine ilişkin üçer aylık verileri kullanarak konut kredisi, taşıt kredisi, ihtiyaç kredisi ve bireysel kredi kartlarından oluşan bireysel krediler ile Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) arasındaki ilişkiyi Johansen Çok Değişkenli Eşbütünleşme Testi ve VAR sistemi tahmini uygulanarak incelemektir. Bu kapsamda bağımlı değişken olarak TÜFE kullanılırken, bağımsız değişken olarak konut kredisi, taşıt kredisi, ihtiyaç kredisi, bireysel kredi kartları ve toplam tüketici kredileri kullanılmıştır. Çalışmada değişkenler arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacıyla üç ayrı model oluşturulmuştur. Birinci modelde toplam tüketici kredilerinin TÜFE üzerindeki etkisini analiz etmek amacıyla TÜFE bağımlı, toplam bireysel krediler de bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. İkinci modelde her bir bireysel kredi türünün enflasyon üzerindeki etkisini ayrı ayrı tespit edebilmek amacıyla TÜFE bağımlı değişken olurken, konut kredisi, taşıt kredisi ve ihtiyaç kredisi bağımsız değişken olarak ele alınmıştır. Üçüncü modelde ise bireysel kredi kartı kullanımının TÜFE üzerindeki etkisini analiz etmek amacıyla TÜFE bağımlı ve bireysel kredi kartı kullanımı bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Ayrıca her bir modele kontrol değişken olarak M2 para arzı ve reel efektif döviz kuru değişkenleri de eklenmiştir. Johansen yaklaşımından elde edilen sonuçlara göre değişkenler arasında herhangi bir uzun dönem ilişkisi bulunmamaktadır. Ayrıca VAR sistemi tahmininden elde edilen varyans ayrıştırması ve etki-tepki grafikleri sonuçlarına göre ise bireysel kredi türlerinden tüketici fiyatlarına doğru herhangi bir ilişki tespit edilememiştir. Son olarak, değişkenler arasındaki nedensellik ilişkilerinin tespiti için gerçekleştirilen Granger nedensellik testi sonuçlarına göre bireysel kredi türleri ile TÜFE arasında herhangi bir nedensellik ilişkisi de mevcut değildir. Buna karşın para arzı ile TÜFE arasında karşılıklı nedensellik bulunurken, reel efektif döviz kurundan TÜFE'ye doğru tek yönlü bir nedensellik söz konusudur. Anahtar Kelimeler: Bireysel Krediler, Tüketici Fiyat Endeksi, Doğrusal Zaman Serisi Analizi