Birim fiyatlı yapım işlerinde özel ve kamu taahhüt sektöründe karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri

Türkiye'de kamu inşaat sektöründe yapılan yatırımlar Elektronik Kamu Alımları Platformu kanalında ihale yoluyla yüklenicilere yaptırılmaktadır. Bu aşamada çeşitli ihale ve sözleşme yöntemleri belirlenerek kamu yatırımları gerçekleştirilmektedir. Bir bütün olarak ele alınması gereken inşaat sektöründe, kamu yatırımı olarak addedilen bütün projelerin özel sektörle de iç içe geçtiği ve proje sürecini birlikte yaşadığı bir gerçektir. Ancak proje süresince ekonomik riskler, mevzuat hükümlerinin doğru uygulanamaması ve ya dağınıklığı, sektör paydaşlarının yetersizliği gibi sebeplerle çeşitli sorunlar ile karşılaşılmakta, kamu kaynaklarının gereksiz sarfiyatı artmaktadır. Bu bağlamda yapım işleri özelinde sözleşme türünün belirlenmesinden başlayarak hem hazırlık hem uygulama, hem de uygulama sonrası çeşitli sıkıntılarla karşılaşılmaktadır. Bahsi geçen konulara ilişkin ülkemizde pek çok yasal düzenleme olduğu bilinse de bu düzenlemelerin dağınık olarak değerlendirilmesi sebebiyle yeteri kadar bilinmediği saptanmıştır. Bu kapsamda proje süreçlerinde meydana gelebilecek problemler belirlenmiş, problemin hiç ortaya çıkmaması amacıyla çözüm önerileri aranmıştır. Sorunlar ve çözüm önerileri belirlenirken teorik gerçekler ve mevzuat hükümleri ile birlikte sektörel pratikler de göz önünde tutulmuş, uyuşmazlıkların giderilmesi için de öneriler sunulmuştur. Resmi birim fiyatlar ve kurallar ile bu kavramların ne derece gerçekçi olduğu sorgulanmıştır. Sözleşme, yaklaşık maliyet, risk, fiyat farkı gibi kavramlar üzerinde durularak sektörde çeşitli görevlerde bulunan kişilerin de yüz yüze anket yoluyla görüşleri alınmıştır. Ekonomik ve iş güvenliği noktalarında riskler belirlenerek Türkiye İstatistik Kurumu ve Sosyal Güvenlik Kurumu verilerine göre karşılaştırmalı olarak istatistikler değerlendirilmeye çalışılmıştır.