Birleşik Krallık dış politikası: Brexit sonrası yeniden yapılanma

Birleşik Krallık'ın Avrupa bütünleşmesine bakışı ve AB ile ilişkisi, Kıta Avrupası ülkeleri ile AB arasındaki ilişkilerden farklı olarak gelişmiş ve daha değişik bir doğaya sahip olmuştur. Birleşik Krallık Avrupa bütünleşmesi için somut işbirliği arayışlarına destek verirken, Kıta Avrupası ülkelerinden farklı ve üstün addettiği özelliklerine atıfta bulunarak ilk başta AB'ye üye olmak istememiştir. Değişen koşullarla birlikte, sonrasında AB'ye üye ülke konumuna gelse de Birleşik Krallık, Birliğin ortak politikalarının birçoğunun dışında kalmıştır. Üyeliği boyunca AB ile ilişkileri mesafeli, tereddütlü ve inişli çıkışlı bir seyir izlemiş ve AB ile tam bütünleşememiştir. Bu nedenlerden dolayı Birleşik Krallık, AB içerisinde istisnai bir konumda olmuştur. Nihayetinde, 23 Haziran 2016'da AB üyeliğini referanduma taşıyarak, %51,9 oy oranıyla AB üyeliğinden ayrılma yani Brexit kararı almıştır. Bu kararın ardından Birleşik Krallık ve AB ayrılık müzakerelerine başlamış, uzun süren müzakereler sonucunda Ocak 2020'de Birleşik Krallık AB'den resmi olarak ayrılmıştır. Ardından, Aralık 2020'de Ticaret ve İşbirliği Anlaşması'nın (TCA) imzalanması ve geçiş döneminin sona ermesiyle Birleşik Krallık AB'den tam anlamıyla ayrılmıştır. Brexit ile birlikte AB'den ayrılan Birleşik Krallık'ın dünyadaki konumu değişmiş ve Birleşik Krallık dünyadaki rolünü yeniden tanımlama çabası içine girmiştir. Başka bir ifadeyle, yaşanan Brexit süreciyle AB'den ayrılan Birleşik Krallık'ın dış politikası yeniden şekillenmeye başlamıştır. Bu bağlamda tez, tarihsel süreç içerisinde Birleşik Krallık-AB ilişkilerinin özgün yapısını ele alarak, Brexit referandumu ve Birleşik Krallık'ın AB'den ayrılmasının, Birleşik Krallık'ın dünyadaki yerini/konumunu nasıl değiştirdiğini tespit etmeyi amaçlamıştır. Tez kapsamında, Birleşik Krallık'ın AB, ABD, Hint-Pasifik, Rusya ve Orta Doğu ile ilişkileri analiz edilerek Brexit sonrası Birleşik Krallık dış politikası ortaya konulmuştur. Söz konusu çerçevede, Brexit süreciyle birlikte Birleşik Krallık dış politikasında değişim yaşandığı ve bu bağlamda bağımsız ve daha aktif hareket eden Birleşik Krallık dış politikasının şekillenmeye başladığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, Brexit sonrası bağımsız bir dış politika oluşturma yetisi elde eden Birleşik Krallık, uluslararası arenadaki rolünü "Küresel Britanya" olarak tanımlayarak dış politikada bağımsız ve daha aktif hareket eden bir Birleşik Krallık'a işaret etmiştir.