Bisiklet erişilebilirliği ile kullanım davranışı arasındaki ilişkinin kentsel politikalar bağlamında incelenmesi: Ankara örneği

Sürdürülebilir hareketlilik ve ulaşım günümüzde hem insanların sağlığı, hem de gezegenin tüketim sınırlarının aşılmaması için kent planlamasında öne çıkan kavramlardandır. Bu hedefle kentsel ulaşımın özellikle çevre dostu motorsuz ve mobilitesi yüksek araçlarla sağlanması; verilen hizmet ve ulaşım altyapısı kurulması çok önemlidir. Bu çalışma, sürdürülebilir hareketlilik kapsamında motorsuz ve mobilitesi yüksek ulaşım araçlarından olan bisikletin gerekli altyapı yeterlilikleri açısından kullanıcı davranışı ve memnuniyetini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Böylece, motorsuz taşıt kullanımının arttırılması konusunda gerekli kentsel altyapı yatırımlarının kullanıcı odaklı ve hedefe yönelik olarak tasarlanması sağlanabilecektir. Bu doğrultuda çalışma alanı olarak Ankara seçilmiştir. Ankara kentinin çalışma alanı olarak seçilmesinin nedeni, Ankara'da özellikle son yıllarda bisiklet kullanımını arttırmaya yönelik altyapı sağlanması ve bisiklet kullanımının yaşayanlar arasında özendirilmesi yönünde yerel yönetimler tarafından çeşitli çalışmalar yapılıyor olmasıdır. Çalışma kapsamında bisiklet kullanıcı profilini, rekreasyon dışında ulaşım amaçlı araç kullanım tercihlerini (iş-okul), bisikleti rekreatif alanlar dışında kullanma ya da kullanmama nedenlerini saptamak ve bisiklet altyapı sorunlarını (bisiklet yolu, bisiklet parkı, diğer ulaşım modları ile bisikletin transferi vb.), güven sorunlarını (sürüş güvenliği, fiziksel güvenlik vb.) ve konfor beklentilerini ortaya çıkarmak amacıyla, Ankara'daki bisiklet kullanıcıları örneklem grubunu oluşturacak biçimde anket uygulaması ile veri toplanmıştır. Elde edilen bulgular ışığında Ankara'daki bisiklet kullanıcılarının ulaşım davranışları, memnuniyet seviyesi, kentsel altyapı ve olanaklarından beklentileri ile kullanıcı olarak önerileri kapsamında değerlendirme yapılmıştır. Daha sonra bu çalışma bulguları, mevcut ulaşım modeline motorsuz ulaşım modlarından biri olarak bisikletin adapte edilmesi, mevcut hareketlilik kalıplarının ve aktivitelerinin analizi, adaptasyona engel olan bariyerlerin belirlenmesi ve kullanıcı beklentilerine paralel önerilerin geliştirilmesi için Ankara kenti özelinde sürdürülebilir hareketlilik ilkeleri kapsamında bisiklet altyapı önerileri ile ilişkilendirilmiştir. Araştırma bulguları ile bisiklet kullanıcılarının profili ve eğilimleri saptanarak kentsel altyapının bisiklete binme davranışını nasıl etkilediği Ankara çalışma alanı üzerinden açıklanmaktadır. Böylece, kentsel altyapının motorsuz taşıtların kullanımını arttırmada etkili olduğu kentsel strateji ve politikalarının nasıl oluşturulabileceği tartışılarak Ankara özelindeki altyapı ve planlama çalışmaları ile bütünleşmiş bir sürdürülebilir hareketlilik yaklaşımının ilkeleri ortaya konulmuş olacaktır.