BIST imalat sektöründe firma başarısızlıklarının panel çoklu tercih modelleri çerçevesinde değerlendirilmesi

Nitel tercih modelleri, ekonometrik literatürde oldukça sık kullanılan modellerdendir. Bu modeller vasıtasıyla bir olayın gerçekleşip gerçekleşmeme olasılığı modellenebildiği gibi ikiden fazla durum için de olasılık modellenebilmektedir. Bağımlı değişkenin iki kategoriyle tanımlandığı modellere ikili tercih modelleri, ikiden fazla kategorilendirme işleminin yapıldığı modellere ise çoklu tercih modelleri denilmektedir.Nitel tercih modellerinde nitel bir olgunun gerçekleşme veya gerçekleşmeme olasılığı tahmin edildiği için bu modellerin özellikle tıp, sosyoloji ve diğer beşeri bilimler alanında kullanımı oldukça yaygındır. Bu tez çalışmasında panel çoklu tercih modelleri kullanılarak BIST imalat sektöründe faaliyet göstermekte olan firmaların finansal başarıları ile firmalara ait finansal oranlar arasında ilişki bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Öncelikle üç eşikli nitel bir bağımlı değişken elde edilmiş sonrasında örneklemde yer alan firmaların finansal rasyoları bağımsız değişken olarak kullanılarak sırasıyla havuzlanmış çoklu logit, sabit etkili çoklu logit ve tesadüfi etkili çoklu logit modeller tahmin edilmiştir. Firma başarısını açıklama noktasında en uygun model sabit etkili çoklu logit model olarak belirlenmiş ve başarıyı açıklayan finansal rasyolar tespit edilmiştir. Ulaşılan sonuçlar finansal açıdan beklenilen doğrultudadır.