Bitcoin ve altcoinler arasındaki ilişkinin incelenmesi

Günümüzde fiziki bir varlığa sahip olan paralar önemini kaybetme riski taşımaktadır. Özellikle son yıllarda teknolojik gelişmenin hız kazanması, Covid-19 pandemisinin yaşanmasıyla birlikte dijitalleşme önem kazanmıştır. Bu kapsamda, bireyler sanal platformlar üzerinden daha fazla ticari faaliyetlerde bulunmaya başlamıştır. Ticari faaliyetler karşılığında ödeme aracı olarak kripto paralar daha yoğun kullanılmıştır. Finans sektöründe de havale ve yatırım işlemlerinde tercih edilmektedir. Kripto para, her geçen gün fiziki varlığa sahip para gibi geniş kullanım imkanı sunmaktadır. Böylece, kripto para piyasasının hacmi son yıllarda yükselmiştir. Kripto paraların bugünkü piyasa değeri 2.56 trilyon dolar ve günlük işlem hacimleri 67.83 milyar dolar düzeydindedir. Kullanımda olan kripto para sayısı 10.000'nin üzerindedir. Bitcoin 1.37 trilyon dolar piyasa değeri, % 53'lük piyasa payıyla kripto paralar içinde ilk sırada yer almaktadır. Bu nedenle, çalışmada Bitcoin ile piyasa değeri en yüksek olan on altcoin arasındaki ilişki Johansen Eşbütünleşme, Granger Nedensellik Testleri ve Birliktelik Kuralı ile analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında 01.01.2020 - 31.12.2023 dönemi günlük kapanış fiyatları kullanılmıştır. Sonuçta; Bitcoin ile diğer kripto paralar arasında uzun dönemli bir ilişki tespit edilmiştir. Vektör hata düzeltme modeline göre; lndoge ve lnshib uzun dönemde birlikte hareket etmektedir. Böylece, kısa dönemde oluşan sapmalar ortadan kalkmakta ve şok etki uzun dönemde sona ermektedir. Diğer taraftan; lnbnb ve lnxrp'den lnbtc'ye doğru tek yönlü nedensellik söz konusudur. Lnbnb, lnsol ve lnxrp'den lneth'ye; lnbnb'den lnxrp'ye doğru tek yönlü nedensellik bulunmuştur. Diğer bir anlatımla BNB'de meydana gelen bir artış BTC'ye, ETH'ye ve XRP'ye katkı sağlamaktadır. Ayrıca XRP'nin artması BTC'nin yükselmesini sağlamaktadır. SOL'un artması ETH'de yükselmeye yol açabilmektedir. Birliktelik Kuralı analizinde ise; BTC değişkeni ile girdi değişken olarak tanımlanan BNB, XRP, ADA, DOGE ve ETH değişkenlerinin tamamıyla birlikte hareket ettiği gözlenmiştir.