Biyofilik yaklaşımla suyun mekânda algısal ve duygulanımsal boyutları: Çağdaş mimarlık örnekleri

Su, mimari tasarımda mekân-beden-deneyim ilişkisinde insanın psikolojik ve fizyolojik yapısı ile ilişkilenen önemli bir biyofilik unsurdur. Bu bağlamda insan, doğal ve yapılı çevrenin biyofilik bir öğesi olan su ile sürekli iletişim halindedir. Bu iletişim sırasında mimari tasarıma dahil edilen suyun, kullanıcıda algısal (perceptual) ve duygulanımsal (affective) boyut oluşturduğu düşüncesi ortaya çıkmıştır. Bu yüksek lisans tezinin amacı, suyun mekânda algısal (perceptual) ve duygulanımsal (affective) boyutlarını irdelemek olarak belirlenmiştir. Tezin kapsamı, çağdaş mimarlık örneklerinden oluşmaktadır. Tezin yöntemi karma nitel araştırma deseninde fenomenolojik eksenli bütüncül çoklu durum çalışmasıdır. Bu yüksek lisans tezinde David Seamon'ın fenomenolojik perspektiflerine göre uyarlanmış üç farklı okuma yöntemi kullanılmıştır. Birinci okuma yönteminde, kullanıcıların durumlar hakkındaki çevrim içi yorumlarına tematik analiz yöntemi uygulanmıştır. İkinci okuma yönteminde, araştırmacının durumlar hakkındaki içsel deneyiminin çıktılarına sulu boya aracılığıyla hermenötik fenomenoloji yöntemi uygulanmıştır. Üçüncü okuma yönteminde, müellif mimarların ya da mimarlık kuramcılarının durumlar hakkındaki beyanlarına tematik şablon analizi yöntemi uygulanmıştır. Sonuç olarak, doğal çevre ve yapılı çevrede konumlanan çağdaş mimarlık örneklerinde (iki gruba ayrılan durumlar) tasarıma dahil edilen suyun, mimari tasarım olgusu ile birlikte biyofilik ve fenomenal bir alan oluşturduğu, bu alanın doğal ve yapılı çevredeki durumlara göre kullanıcıda algısal ve duygulanımsal boyutlar oluşturduğu ve mekânda bedensel deneyim yönünden mimari deneyimle, mekânsal algıyla, mekânsal duygulanımla, mekânda gerçekleşen içsel izlenimle, dönüştürücü deneyimle ve hermenötik fenomenolojik görsel ifade ile ilişkilenme biçimleri ortaya konmuştur.