Biyolojik ilaçlar ile yönetilen psoriasis hastalarında ilacın kesilmesine veya değişimine yol açan faktörlerin araştırılması

Bu çalışmada biyolojik tedavi altındaki psoriasis hastalarında ilacın kesilmesine veya değişimine yol açan faktörlerin ayrıntılı bir şekilde ortaya koyulması amaçlandı. Konu ile ilgili önceki çalışmalarda, biyolojik tedavi alan kadın hastalarda ilaçta kalım sürelerinin erkeklere göre daha düşük olduğu gösterilmiş olmakla birlikte bu durumun nedenlerine yönelik yeterli çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamız esas olarak bu durumun sebeplerini, kadınlara özgü olabilecek sebepleri de dahil eden ayrıntılı bir sorgulama ile araştırmayı hedeflerken, aynı zamanda hastaların tedavi memnuniyetini de kısa ve pratik bir sorgulama ile ortaya koymayı planlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışma Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji genel ve psoriasis polikliniklerine başvuran, klinik veya histopatolojik olarak psoriasis tanısı almış, tedavisi biyolojik ilaçlar ile devam etmekte olan 18 yaş üstü hastalar ile gerçekleştirilmiştir. Hastalar polikliniklere izlem açısından başvurduğu sırada veya araştırıcıların dosya kayıtlarındaki telefonlar üzerinden hastayı araması ile olgu rapor formu doldurulmuş, hastalara dermatolojik yaşam kalite indeksi (DYKİ) anketi ve çalışmaya özel oluşturulan altı soruluk memnuniyet anketi uygulanmıştır. Bulgular: Bu çalışmada 70'i (%44.8) kadın ve 86'sı (%55.2) erkek 156 hastanın toplam 396 biyolojik tedavi serisi verileri ortaya koyuldu. Erkek hastalara ait 202 tedavi serisi ve kadın hastalara ait 194 tedavi serisi karşılaştırıldı. Kadın hastalarda erkek hastalara göre depresyon, kaygı bozukluğu, uyku bozukluğu, ağrı ve kaşıntı semptomları ile psoriatik artrit varlığı daha sık gözlendi. Tedavi sonlandırma sebeplerini incelediğimizde "Etkisizlik" nedeni ile bırakma sebepleri kadınlarda anlamlı olarak daha fazla saptandı (p=0,025). Diğer tedavi sonlandırma sebebi gruplarında cinsiyet açısından anlamlı bir fark gözlenmedi. Memnuniyet anketine verdikleri cevaplara göre kadın hastaların erkeklere göre daha fazla "Yan etkilerden endişeleniyor" olarak bulundu (p=0,020). Diğer memnuniyet anketi soruları için cinsiyetler arası fark saptanmadı. Sonuç: Kadın hastalarda biyolojik tedavi seri sayısının anlamlı olarak daha fazla olduğu görüldü. Kadın hastalar en sık etkisizlik nedeni ile tedavilerini sonlandırmaktaydı. İlaç reaksiyonları ve çocuk sahibi olma amacıyla sonlandırılan tedavi sayısı kadınlara özgü denilebilecek sıklıkta erkeklerden daha fazlaydı. Kadın psoriasis hastaları tedavilerini görünür alanlardaki lezyonlar ve erkek hastalara göre daha çok muzdarip oldukları ağrı semptomuna yanıt alamadıkları için sonlandırmaktaydı. Tedaviden düşük memnuniyet tedavi seri sayısını artırmaktaydı, ancak mevcut veriler cinsiyetlere özgü bir açıklama getirmedi. Anahtar Kelimeler: psoriasis, kadın, biyolojik, ilaçta kalım, memnuniyet IV