Blokzinciri temelli bulut imalat modeli

Bu çalışmada, Endüstri 4.0 teknolojilerinden biri olan CBDM (Bulut Tabanlı Tasarım ve Modellem) üzerine araştırmalar yapılmıştır. Literatürde yer alan geliştirilmiş CBDM modelleri incelenmiş ve örnek bir CBDM modeli geliştirilmiştir. CBDM modellerinin merkezi bir yapıya sahip olmasından kaynaklanan problemler incelenmiş ve bu problemlerin imalat platformları için oluşturdukları tehlikeler anlatılmıştır. Bu çalışma kapsamında SC (Akıllı Sözleşme) destekli DApp (Merkezi Olmayan Uygulamalar) ile bahsedilen problemlere çözüm sunulmuştur. Geliştirilen DCMApp (Merkezi Olmayan Bulut İmalat Uygulaması) CBDM platformlarının temel döngülerini barındırmaktadır. BC (Blokzinciri) ağındaki yeni teknolojik gelişmeler, daha uygun maliyetli yeni BC ağlarının gelişimi, SC'ların geliştirilmesi; daha ekonomik DCMApp uygulamalarının geliştirilmesine ve diğer imalat hizmetlerinin sisteme doğrudan entegre edilebilmesine imkân sağlayacaktır. Geliştirilen bulut imalat modeli genel bir yapıya vurgu yapmaktadır. Geleneksel CBDM platformlarında olduğu gibi tek bir sektöre hizmet veren bir model yerine; sunulan genel yapı ile birden fazla sektörü içerisinde barındıracak modeldir. CBDM modeli temel alınarak geliştirilen DCMApp uygulaması hibrit bir yapıya sahiptir. Bu özelliği DCMApp uygulamasını diğer DApp uygulamalarından farklı kılar. DCMApp uygulamasında halka açık Ethereum BC ağı kullanılmaktadır. Ethereum ağı 2. büyük BC ağıdır ve halka açıktır. Bu özellikleri DCMApp'a güvenirlik, güvenlik, şeffaflık, sağlamıştır. DCMApp uygulaması ile sunucu altyapı ihtiyacı ortadan kalkmıştır ve herhangi bir kişi; herhangi bir aracıya ihtiyaç duymadan, herhangi bir yatırım yapmadan, komisyon ücreti, sürdürülülebilirlik, bakım gibi maliyetleri ödemeden birbirleriyle imalat anlaşmaları yapabilmektedir. DCMApp'da tüm bilgiler işlem ücreti geretiren genel bir Ethereum BC ağında saklanmaz. Ürün tasarımı, kaynak bilgileri, özel mesajlar gibi detaylı bilgiler yerel veritabanlarında, dağıtılmış bir sunucuda veya bulut hizmetlerinde tutulabilir. DCMApp'ın hibrit bir yapıya sahip olması daha ekonomik bir uygulama olmasını sağlamaktadır. Merkezi olmayan ve dağıtık yapıdaki bir uygulamada kaynak yönetiminin gerçekleştirilmesi oldukça zor bir görevdir. DCMApp uygulamasında kaynak yönetimi için AHP ve genetik algoritmayı kullanan yeni bir hibrit model geliştirilmiştir. Model; TCQS, ED, LD, P gibi parametreleri ve bu parametrelerin birbirleriyle olan ilişkilerini dikkate alır. Müşteri önceliklerine göre kullanıcıya çözüm seçenekleri sunar. Geliştirilen model ile DCMApp için bir karar destek sistemi önerilmiştir.