Böbrek nakli yapılan hastalarda progresif gevşeme egzersizlerinin yaşam bulguları ve yorgunluk üzerine etkisi

Böbrek nakli yapılan hastaların hem kronik hastalık süreçlerinden dolayı hem de ameliyatın getirdiği birçok semptom, problem ve stres nedeniyle yaşam bulgularında normalden sapmalar ve yorgunluk görülebilmektedir. Hastalarda görülebilen yaşam bulgularındaki değişimin ve yorgunluğun yönetimi için farklı, etkili hemşirelik girişimlerine ihtiyaç vardır. Bu araştırma böbrek nakli yapılan hastalara uygulatılan progresif gevşeme egzersizlerinin yaşam bulguları ve yorgunluk üzerine etkisini incelemek amacıyla randomize kontrollü deneysel bir çalışma tasarımı ile yapıldı. Araştırmaya Eylül 2022- Haziran 2023 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde böbrek nakli olan dahil edilme kriterlerine uyan 52 hasta (müdahale grubu=26, kontrol grubu=26) alındı. Hastaların tanıtıcı özelliklerini belirtmek için "Hasta Tanıtım Formu", yaşam bulgularına ait özellikleri belirtmek için "Yaşam Bulguları İzlem Formu" ve yorgunluk düzeylerini belirlemek için "Yorgunluk Şiddeti Ölçeği" kullanıldı. Müdahale grubundaki hastalara formlar uygulatıldıktan sonra (Ön izlem) progresif gevşeme egzersizleri eğitimi verilerek uygulatıldı ve izlemi gerçekleştirildi (1. İzlem). Hastaların her gün progresif gevşeme egzersizlerini 20 dk. yapmaları sağlandı. Hastaların taburculuğundan sonraki ikinci haftadaki 2. izlemi ve dördüncü haftanın sonundaki 3. izlemi (son izlem) poliklinikte gerçekleştirildi. Kontrol grubundaki hastaların ölçümleri müdahale grubuyla aynı zamanda olacak şekilde düzenlendi. Bağımsız iki grup karşılaştırmasında Mann Whıtney-U testi, bağımlı iki grup arasındaki karşılaştırmalarda Wilcoxon testi ve ikiden fazla bağımlı değişken karşılaştırmasında Frıedman testi kullanıldı. Araştırmada yaşam bulgularından vücut sıcaklığı, nabız, kan basıncı ve oksijen saturasyonu değerleri arasında gruplar arası anlamlı bir fark olduğu (p<0,05); müdahale grubu hastalarında nabız hızı, vücut sıcaklığı ve kan basıncının zamanla azaldığı, oksijen satürasyonunun ise arttırdığı saptanmıştır. Progresif gevşeme egzersizlerinin müdahale grubu hastalarında yorgunluğu azalttığı saptandı. Bu sonuçlardan yola çıkarak progresif gevşeme egzersizlerinin böbrek nakli olan hastalarda yaşam bulgularını düzenlemede ve yorgunluğu azaltmada etkin bir hemşirelik girişimi olarak önerildi. 6 Anahtar Kelimeler: Böbrek Nakli, Progresif Gevşeme Egzersizleri, Yaşam Bulguları, Yorgunluk, Hemşirelik