Microplastic contents and sediment classification of selected sites in Bodrum and Güllük beaches (Muğla, SW Turkey)

Son 60 yılda plastiklerin kullanımı giderek artmıştır. Bu plastiklerin aşırı kullanımı, endüstriyel faaliyetlerden dolayı büyük çevre ve su kirliliğine neden olmuş, böylece amaçlarına bağlı olarak makro ve mikro boyutlu plastik üretmektedir. 2015'te kaydedilen plastik miktarı 322 milyon tondur. Araştırmacılara göre 5 ila 13 Mt plastik atık 2010 yılında okyanusa girmiştir. Büyük plastiğin daha küçük boyutlara kademeli olarak parçalanması mikroplastikleri oluşturur. Aslında 5 mm'den 1 mm'ye kadar olan plastikler mikroplastik (MP) olarak kabul edilir. Okyanuslar, denizler, göller, nehirleri ve çökeller dahil olmak üzere su kütlelerinde mikroplastiklerin anlık birikimi küresel bir sorun haline gelmiştir. Bunların gelecekte insan ve su hayvanları üzerindeki olumsuz etkiyi araştırmak ve ele almak için bilim adamlarının büyük ilgisini çekmiştir. Mikroplastikler üzerinde yapılan çalışmaların çoğu çoğunlukla okyanusa odaklanmıştır. Bu zamana kadar sedimanlardaki mikroplastikler üzerinde çok az çalışma yapılmıştır. Bu nedenle mikroplastikleri sedimandan ayırma konusu karmaşık kalmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, mikroplastiklerin kıyı çökellerinde tanımlanması ve sistematik olarak ayrılmasına odaklanmaktır. Bu amaçla kumsalın büyüklüğüne ve uzunluğuna bağlı olarak örnekleme yapılmıştır. Boğaziçi ve Güllük gibi daha geniş plajlar için, her noktada 50-100 m'lik bir şeritte hem kıyı şeridinde hem de arka kıyıda örnekler toplanmıştır. Tüm lokasyonlardan toplam 24 numune toplanmıştır. Yapılan elek analizleri sonucunda çökel çökellerinin çarpıklık, tasnif, basıklık ve ortalama tane boyutları tanımlanmıştır. Sedimentler Folk (1974) sediman sınıflandırmasına göre çakıl (G), kumlu çakıl (sG), hafif çakıllı kum (g)S ve çakıllı kum (gS) olarak sınıflandırılmıştır. Mikroplastikler, elle toplama, Damıtılmış su ile ayırma ve NaCl çözeltisi ile ayırma yöntemi gibi farklı metodolojiler kullanılarak ayrıştırıldı. Çalışma alanlarında toplam 7200g sediman kütlesinde toplam 1446 MP tespit edilmiştir. Polimerlerin türünü belirlemek için çeşitli MP'ler üzerinde Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR) analizleri yapıldı. Sonuçlar, çeşitli çalışma alanlarında polietilen (PE), polivinil asetat (PVAC), Politetrafloroetilen (PTFE) ve Si–OH – bükme bandı ve SiOSi – çekme bandı içeren cam elyaflar dahil olmak üzere farklı polimerlerin net bir şekilde tanımlandığını gösterdi. Mikroplastiklerle ilgili morfoloji, mineralizasyon ve tortu özelliklerini belirlemek için Elektron mikroskobu (SEM), Enerji Dispersiv Spektrum (EDS) ve X-Işınları Difraktometresi (XRD) analizleri de yapılmıştır. Bulgularımız, hidrofilik minerallerin daha fazla mikroplastik tutma kapasitesinin yüksek olduğunu gösteriyor. İri taneli tortuların oranı arttıkça, bunlarda tutulan mikroplastik oranının nispeten düşük olduğunu da gözlemledik. Bodrum Yarımadası'nda Güllük Formasyonu (Alt Triyas şist-kalşist), Pazardağı Formasyonu (Orta Triyas-Jura mermeri), Karadağ Formasyonu ve Kışladağ Formasyonu (Orta Jura-Kretase çörtlü kireçtaşları) ile Bodrum Formasyonu (Üst Kretase metakırıntılıları ve metakarbonatları) Miyosen klasikleri tarafından uyumsuz olarak üzerlenen Miyosen volkanikleri, Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü (MTA) tarafından hazırlanan sayısallaştırılmış jeolojik harita kullanılarak Kuvaterner çökelleri ile haritalanmıştır.