Boğulma olgularının acil serviste prognostik belirteçlerinin belirlenmesi

Giriş: Suda boğulma hastalarının yönetiminde acil servis için tanımlanmış taburculuk ve yatış kriterleri bulunmamaktadır. Bugüne kadar oluşturulmuş risk skorlarında hastane öncesi olgular değerlendirilmiştir. Hastane öncesinde hasta değerlendirilmesi için geliştirilen Szpilman klinik skorlamasının acil serviste kullanımı belirsizliğini korumaktadır. Biz bu çalışmada, hastaların acil serviste saptanan bulguları, laboratuvar sonuçları ve görüntüleme bulgularını analiz ederek prognozla ilişkili risk faktörlerini belirlemeyi ve acil servisten güvenli taburculuk için belirteçleri saptamayı hedefledik. Yöntem: 01/01/2008-31/12/2018 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi yetişkin ve çocuk acil servise boğulma nedeniyle başvuran tüm hastalar geriye dönük taranmıştır. Acil Servis triyaj defterinde boğulma/boğulayazma ile giriş yapılan hastalar, boğulma ile ilişkili ICD Tanı kodları olan hastalar, arrest nedeniyle acil servise getirilen ve adli olarak kodlanan hastalar taranarak hastalar belirlendi. Hasta dosyaları, hemşire gözlem formları ve konsültasyon sonuçları incelenerek araştırma kriterleri kaydedildi. Hastaların özellikleri, olayın özellikleri belirlendi ve tüm yaş grupları için sağkalım ve taburculuktaki modifiye rankin skoru ile ilişkili faktörler ve yetişkin yaş grubunda ise kötü sonlanımla (ölüm, yoğun bakıma yatış veya taburculukta modifiye rankin skoru ≥4) ilişkili faktörler lojistik regresyon testi ile analiz edildi. Bulgular: Çalışmamıza 292 hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaşlarının ortancası 36,0 idi (9 ay-89yaş) ve hastaların %64,4'ü (n:188) erkekti. Hastalar en sık 12:00-17:59 saatleri arasında ve hafta içi günlerde başvurmuştu. Boğulma olgularının büyük kısmı denizde gerçekleşmişti (n:253; %86,6). Hastaların 39'unda (%13,4) olay sonrasında kardiyo-pulmoner ya da sadece solunum arresti gelişmişti ve 21'ine (%53,9) halktan kişilerin TYD uyguladığı belirlendi. Boğulma olayı ile ilişkili olarak 12 hastanın (%4,1) AS'de, altı hastanın hastane yatışı sonrasında öldüğü, beş hastanın MRS 4 ya da 5 olarak hastaneden taburcu edildiği öğrenildi. Ölen hastaların daha düşük kan basıncı, kalp hızı, solunum sayısı ve GKS ile AS'e getirildikleri belirlendi. Sadece yetişkin hastalar kötü sonlanım (kardiyak arrest gelişimi, kötü nörolojik sonlanımla taburculuk ve AS'den yoğun bakım ünitesine yatış gereksinimi) açısından değerlendirildiğinde 108 hastada (%52,9) kötü sonlanım geliştiği, 96 hastanın ise (%47,1) AS'den servise yatırıldığı ya da taburcu edildiği belirlendi. Tatlı suda meydana gelen olayların sadece birinde kötü sonlanım geliştiği, sabah erken saatlerde olan olgularda ve akciğer grafisinde yaygın infiltrasyon gelişen olgularda kötü sonlanımın daha fazla olduğu görüldü. Kötü sonlanım için solunum sayısı, oksijen saturasyonu, GKS ve akciğer grafisi bulguları bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. Szpilman skoru 3'ün altında olan hastalardan ölen olmamıştı. Kötü sonlanım açısından değerlendirildiğinde Szpilman skorunun 3'ün altında olmasının kötü sonlanımı öngörmede duyarlılığı %66,4, seçiciliği %89 olarak belirlendi. Sonuç: Szpilman klinik skorlaması ölümle sonuçlanan hastaları öngörse dahi kötü sonlanımı öngörme açısından yetersizdir. AS'e başvuran boğulma olgularında solunum sayısı, oksijen saturasyonu, GKS ve akciğer grafisi bulguları kullanılarak yapılacak bir skorlama yöntemi hasta yönetiminde faydalı olabilir. Anahtar Kelimeler: Boğulma, acil servis, prognostik faktör, szpilman klinik skorlaması