Integration of railway investment with urban development dynamics: The case of Izban in Izmir

Demiryolu ulaşımı teknolojik gelişmelerle birlikte kentsel ulaşımın önemli bir parçası olmuştur. Demiryolu kentte erişilebilirliği arttırması ile birlikte demografik, ekonomik ve makansal bir çok etki oluşturmaktadır. Planlama alanında kentsel gelişimi arttırmak yada yönlendirmek için bir araç olarak kullanımı artmaktadır. Bu çalışmada demiryolu yatırımı kent üzerinde dışsal bir etki olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca bu çalışma, demiryolunun kentsel gelişim eğilimlerinin tamamlayıcı bir faktörü olarak incelenmektedir. Çalışmada kentsel gelişim, nüfus ve istihdam olmak üzere iki ana faktörle analiz edilmiştir. 2009-2019 yılları arasındaki İzmir kenti gelişimi, metropoliten bölgeden İZBAN'ın hizmet verdiği kuzey ve güney altbölgelere doğru decentralize olmuştur. Ayrıca metropoliten alanda sanayi ve tarım gibi sektörler decentralize olurken hizmet sektörü ise yoğunlaşmıştır. İZBAN etki alanı içerisindeki mahalleler (İZBAN mahalleleri) ve İZBAN etki alanı dışındaki mahalleler (İZBAN-dışı mahalle) nüfus ve istihdam değişimi üzerinden karşılaştırılmıştır. Metropoliten alanda istihdam artışı yoğunluklu olarak istasyon çevresinde gerçekleşirken, kuzey ve güney altbölgelerde ise hem nüfus hem de istihdam değişimi İZBAN mahalleleri ile İZBAN dışı mahallerde belirgin bir şekilde farklılaşmıştır. Kuzey ve güney altbölgelerde istasyona olan mesafe azaldıkça istihdam artmış ve istasyon çevresinde istihdam yoğunlaşmıştır. İZBAN sistemi kuzey ve güney altbölgelerde ise istasyon çevresinde istihdam ve nüfus yoğunluğunu arttırarak kentleşmeyi arttırmıştır.