Bölgesel kalkınmanın sağlanmasına yönelik vergi özendirme önlemlerinin Türkiye açısından incelenmesi ve etkinliğinin analizi

Ülkeler, 20. yy. n ba lar nda, özellikle 1. Dünya Sava sonrasgeçirdikleri büyük bunal m sonucu geli mi lik dereceleri aç s ndan geli mive az geli mi olarak s n fland r lm ; uluslararas boyutta gözlemlenen bugeli mi lik farkl l klar , yo$unlu$u de$i mekle birlikte gerek geli mi , gerekseaz geli mi ülkelerin bölgeleri aras nda da çarp c hale gelmi tir. Tümülkelere özgü olan az geli mi bölgelerin kalk nd r lmas ise, ekonomikkalk nma politikas n n temel amaçlar ndan, bölgeler aras ndaki her çe ite itsizli$in giderilmesinin veya dar anlamda yaln zca ekonomik ve sosyalgeli mi lik farklar n n ortadan kald r lmas n n birinci ko ulu say lm t r.Tezde vergi özendirme önlemlerinin bölgesel kalk nma ekseninde eleal nmas n n arka plan nda, geli ime aç k ve yo$un literatür tart malar nakonu olan bu alan n n, Ülkemiz aç s ndan tarihsel geli im süreci içinde herdönemde güncelli$ini korumu , spesifik bir konu olmas etkili olmaktad r. Butespitten hareketle, kamu kaynaklar n n, ekonomik faaliyetlerin ve nüfusunbölgeler aras ndaki da$ l m n yeniden ekillendirmeye yönelik bölgeselpolitikalar aç s ndan vergi özendirme önlemlerinin i levinin ve etkinli$ininanalizi sorgulanmaktad r.Tez, bölgesel farkl l klar ba$lam nda giderek çarp c hale gelen tabloyaili kin durum tespitinin ötesinde, önemli sorunlarla kar kar ya kalanbölgelerde, mevcut mevzuat çerçevesinde vergi özendirme önlemlerininetkinli$inin tart lmas na ve etkinle tirilmesine yönelik önerileredayanmaktad r. Bu bak aç s yla yap lan ara t rma sonucunda, te vik vevergi mevzuat nda kapsam nda düzenlenen vergi özendirme önlemlerininbölgesel bazda seçicilikten uzak yap s n n, bölgesel kalk nman nsa$lanmas nda, di$er faktörlerle kar la t r ld $ nda, önemli düzeyde bir katksa$lamad $ görülmektedir. Bu noktada, te vik politikalar n n siyasikayg lardan uzak, objektif kriterlere dayanan yeni bölge s n fland rmas nagöre düzenlenmesi ve uygulanmas , seçicili$inin artt r lmas , te viklerin tümsektörlere, bölgelere ve illere yayg nla t r lmamas ve selektif bir politikan nbenimsenmesi gerekir.