Bolu'da birinci basamakta görev yapan sağlık çalışanlarının otizm spektrum bozukluğu hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi

Amaç: Son dönemde sıklığı artan OSB; erken tespit edildiğinde ve tedaviye erken başlandığında etkin sonuçlar alınan kronik bir nörogelişimsel bozukluktur. Bu sebeple birinci basamakta otizmin tanınması ve sağlık çalışanlarına farkındalık kazandırılması önemlidir. Bu çalışmanın amacı, Bolu ilinde birinci basamakta görev yapan sağlık çalışanlarının Otizm spektrum bozukluğuna yönelik bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek ve bu konudaki bilgi düzeyi ve farkındalıklarını artırmaktır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte bir anket çalışması olan bu çalışma, 01.01.2022-30.06.2022 tarihleri arasında Bolu'da birinci basamakta görev yapan sağlık çalışanlarından araştırmaya katılmayı kabul eden 258 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik anket formu ve Sağlık Çalışanlarının Çocukluk Çağı Otizmi Hakkında Bilgi Anketi (SÇ-OBA) yüz yüze veya internet ortamında uygulanmıştır. Bulgular: En yüksek puan 19 olan Sağlık Çalışanlarının Çocukluk Çağı Otizmi Hakkında Bilgi Anketinde (SÇ-OBA) katılımcıların puan ortalaması 13,36 olarak saptandı. Sağlık Çalışanlarının Çocukluk Çağı Otizmi Hakkında Bilgi Anketi (SÇ-OBA) tüm alanlarda hekimlerde tıpta uzmanlık eğitimi alanlar, almayanlardan (p=0,001), OSB ile ilgili herhangi bir eğitim programına katılanlar, katılmayanlardan (p=0,001), çevresinde otizm spektrum bozukluğu tanısı almış birey olanların, olmayanlardan (p=0,005), otizm hakkındaki bilgi birikimi için yeterli olduğunu düşünenlerin yetersiz olduğunu düşünenlere göre (p=0,00) istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği izlendi. Sonuçlar: Katılımcıların büyük bir kısmının OSB genel bulgularına hâkim olduğu ancak OSB'ye eşlik edebilecek hastalıklar ve alışkanlıklar konusunda bilgi düzeylerinde eksiklik olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak hekimler için TUS eğitimi almanın, sağlık çalışanları açısından OSB ile ilgili bir eğitime katılmanın bilgi düzeyini artıran faktörlerden olduğu saptanmıştır. Bu nedenle Aile hekimliği uzmanlık eğitimi boyunca verilen eğitimlere OSB de eklenmeli ve asistanlar en az bir kez otizm tanılı çocuğun değerlendirme basamaklarında rol oynamalıdır. Ayrıca Sağlık Bakanlığı'nın uyguladığı "OSB tarama ve takip programı" için birinci basamakta eğitim programlarının artırılması gerekmektedir.