Evaluation of biological activities of some endemic plants in Bolu

6 farklı familyaya ait 8 adet Türk endemik bitki türünden (Crocus abantensis, Crocus ancyrensis, Galanthus plicatus subsp. byzantinus, Paronychia chionaea, Astragalus gymnolobus, Trifolium pannonicum subsp. elongatum, Eryngium bithynicum ve Convolvulus galaticus) elde edilen 24 adet alkol ve su özütlerinin antibakteriyel ve antitümor aktiviteleri araştırılmıştır.Antibakteriyel test için Gram-negatif bakteri olarak Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Salmonella typhimurium, Serratia marcescens, Proteus vulgaris, Enterobacter cloacae ve Klebsiella pneumoniae, Gram-pozitif bakteri olarak Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis ve Streptococcus pyogenes kullanılmıştır.En iyi antibakteriyel aktivite T. pannonicum özütleri ile gözlemlenmiştir. T. pannonicum' un etanol özütü S. aureus, S. epidermidis, S. pyogenes, P. vulgaris ve K. pneumoniae' a karşı sulu ve metanolik özütlerden daha iyi sonuç vermiştir. T. pannonicum' un metanolik ve etanolik özütleri, Gram-pozitif ve Gram-negatif bakterilere karşı geniş spektrumlu antibakteriyel aktivite sergilemiştir. Endemik bitki özütlerinin tümü Gram-negatif bakterilerden S. marcescens, S. typhimurium ve E. coli `ye karşı etkili değildir.En iyi antitümör aktivite G. plicatus' un tüm özütlerinde (su, MeOH ve EtOH) gözlemlenmiştir. Genel olarak, alkol ile hazırlanan özütler su ile hazırlan özütlerden daha iyi antitümör aktivite göstermiştir. C. abantensis, C. ancyrensis, P. chionaea, C. galaticus ve T. pannonicum' un alkollü özütleri (metanollü veya etanollü) de güçlü antitümör aktivite sergilemişlerdir. E. bithynicum ve A. gymnolobus ile antitümör aktivite gözlemlenmemiştir.C. abantensis, C. ancyrensis, G. plicatus, C. galaticus ve P. chionaea' nın antitümör etkisi A. tumefaciens' in yaşayabilirliği üzerine değil, tümör oluşumu üzerinedir. Fakat, T. pannonicum özütleri A. tumefaciens' in yaşayabilirliğini etkilemiş ve özütün antitümör etkisi bakterinin yaşayabilirliği üzerine olmuştur.Anahtar Kelimeler: Crocus abantensis, Crocus ancyrensis, Galanthus plicatus, Convolvulus galaticus, Trifolium pannonicum, Eryngium bithynicum, Paronychia chionaea, Astragalus gymnolobus, antibakteriyel, antitümör.