Bor endüstri atıklarının çimento üretiminde katkı maddesi olarak değerlendirilmesi

ÖZET Anahtar Kelimeler: Kolemanit konsantratör atığı, tinkal konsantratör atığı, uçucu kül, taban külü, Öğütme, basınç dayanımı, çimento karışımları, XRF, SEM Bor endüstri atıklan ülkemiz teknoloji ve ekonomisine yararlı olabilecekleri bilinmesine rağmen yeterince değerlendirilememektedir. Bu çalışmada Kütahya- Emet-Hisarcık yöresindeki kolemanit konsantratör atıklan ve Eskişehir-Kırka yöresindeki tinkal konsantratör atıkların Kütahya Seyitömer Termik Santrali atıklan (uçucu kül ve taban külü) ile birlikte değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada söz konusu atıklar çimento üretiminde katkı maddesi olarak kullanılmıştır. Bu sayede çimento üretiminde enerji tasarrufu sağlanması ve atık maddelerin çevreye verebilecekleri zararlann da giderilmesi araştınlmıştır. Kolemanit konsantratör atığı, tinkal konsantratör atığı, uçucu kül ve taban külü önce ayrı ayrı belirli oranlarda çimento klinkerine katılmış, daha sonra değişik oranlarda kolemanit konsantratör atığı-uçucu kül, kolemanit konsantratör atığı-taban külü, tinkal konsantratör atığı-uçucu kül, tinkal konsantratör atığı-taban külü varyasyonlan katkı maddesi olarak denenmiştir. Katkıların, çimentonun priz süresi, hacim genleşmesi, basınç dayanımı, öğütme süresi gibi özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Çimento kanşımlanna ait fiziksel ve mekanik özellikler TS 24' e göre tayin edilmiştir. Kimyasal analizler ise XRF ve volumetrik metotlara göre yapılmıştır. Çimento kanşımlannın fiziksel, kimyasal ve mekanik özellikleri ilgili Türk Standartlanyla uyum halindedir. Böylece bu çalışmada kullanılan katkılann çimento üretiminde katkı maddesi olarak kullanılabileceği bulunmuştur. XV