Bor mineralinin safkan arap taylarında performans, mineral metabolizması, antioksidan aktivite ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi

Borun (B) mineral, lipit ve enerji metabolizmalarında, immun sistem, endokrin sistem ve beyinde önemli fonksiyonları olduğu, performansı olumlu yönde etkilediği; osteoporoz, osteoartrit ve artritin önlenmesinde etkili olabileceği bildirilmiştir. Bor mineralinin hayvanlardaki etkilerine yönelik farklı hayvan türleri ile (kanatlı, kemirgen, ruminant) yapılan çalışmalar olmasına rağmen tek tırnaklılar üzerinde her hangi bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu çalışmada, bor mineralinin farklı dozlarının (0, 5, 10, 15 mg/gün/hayvan) Safkan Arap taylarında performans (Canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı), mineral metabolizması, antioksidan aktivite ve bazı kan parametreleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Deneme, rastgele gruplandırma ile belirlenen ve başlangıç canlı ağırlıkları birbirine yakın ve her grupta 6 aylık yaşta, 8 tay bulunan (n=8), toplam 32 tay üzerinde yürütülmüştür. Deneme gruplarını hayvanlara farklı dozlarda verilen bor minerali oluşturmuştur. Buna göre, bor verilmeyen grup kontrol grubunu (K Grubu), 5 mg elementer bor verilen grup B5 grubunu, 10 mg elementer bor verilen grup B10 grubunu, 15 mg elementer bor verilen grup B15 grubunu oluşturmuştur. Bor minerali kaynağı olarak "Borik asit" kullanılmıştır. Çalışma 90 gün sürdürülmüştür. Denemede, yem tüketimi tüm gruplarda benzer çıkmış (p>0.05), en iyi canlı ağırlık artışı ve yemden yararlanma oranı B15 grubunda tespit edilmiştir (p<0.01). Çalışma süresince farklı ölçüm zamanlarında gruplar arasında serum glikoz, kolesterol trigliserit, AST, ALT, ALP, P ve Mg seviyeleri farklılık göstermemiştir (p>0.05). 90. günde yapılan ölçümlerde B15 grubunda serum Ca seviyesinin kontrol grubuna göre daha fazla olduğu belirlenmiştir (p=0.03). Serum B düzeyi doza bağlı olarak linear bir şekilde artmıştır (p<0.001). Serum PTH seviyesinde farklı ölçüm zamanlarında ve gruplar arasında bir farklılık gözlemlenmezken (p>0.05), serum kortizol seviyesi 90. günde B10 ve B15 gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı bir artış göstermiştir (p =0.004). Serum kalsitonin düzeyi doza bağlı olarak tüm gruplarda artarken, en yüksek düzey B15 grubunda tespit edilmiştir. Benzer şekilde, serum osteokalsin düzeyi doza bağlı olarak linear artarken, sadece 90. gün ölçümlerinde istatistiksel olarak önemli bulunmuş ve en yüksek artış B15 grubunda tespit edilmiştir (p <0.01). Vitamin D3 seviyesinde doza bağlı olarak gruplar arasında bir farklılık meydana gelmemiştir (p>0.05). MDA seviyesi başlangıç ölçümü hariç diğer tüm ölçüm zamanlarında doza bağlı olarak azalırken (p<0.001), GSH-Px ve CAT seviyesi başlangıç ölçümü hariç diğer tüm ölçüm zamanlarında doza bağlı olarak artmıştır (p<0.001). Sonuç olarak, bor mineralinin safkan arap taylarında performansı, mineral metabolizmasını ve antioksidan aktiviteyi olumlu yönde etkilediği ve kullanılan dozlar arasında en etkili dozun 15 mg/gün/hayvan dozunun olduğu tespit edilmiştir.