Coexistence of disposition and reverse disposition effects across multiple reference points on Borsa İstanbul

Eğilim etkisi, kazanan pozisyonları daha erken satma ve kaybeden pozisyonları daha uzun süre elde tutma eğilimidir, ters eğilim etkisi ise tam tersidir. Borsa İstanbul'dan alınan işlem verileri kullanılarak, eğilim etkisi ile ters eğilim etkisinin birlikte varlığı üç referans noktasına göre test edilmektedir: Maliyet, maksimum ve minimum fiyatlar. Kâr seviyeleri, burada MUHBOD olarak tanıtılan ve diğer kesikli değişkenlerin seviyeleri boyunca kesme noktalarını değiştiren bir yöntem kullanılarak kesikleştirilmektedir. Genişletilmiş Cox modeli ana yöntem olup, Kaplan-Meier hayatta kalma eğrileri ve Odean ölçütünün geliştirilmiş bir versiyonu ile de desteklenmektedir. Bu modellerden elde edilen katsayı ve ölçütlerin tek değişkenli tekdüzeliği Kendall's Tau ile, çok değişkenli tekdüzeliği ise tekdüze etkilere sahip Bayes regresyon modelleri ile test edilmektedir. Sonuçlar, yatırımcıların eş zamanlı olarak maliyet referansına göre eğilim etkisi ve maksimum ve minimum referanslara göre ters eğilim etkisi sergilediğini göstermektedir. Ayrıca bu etkiler birbirleriyle de etkileşim halindedir: Fiyatların minimum ve/veya maksimum referanslara yakın olduğu algılandıkça, eğilim etkisinin gücü azalmaktadır. Bulgular etki hesabı teorisi ile açıklanabilmektedir. Beklenen duygular boyutunda yatırımcılar, maliyet referansına göre kazançlarda sevinç, kayıplarda ise hayal kırıklığı yaşamaktadırlar. Beklenti duyguları boyutunda yatırımcılar, fiyatlar minimum referanslara yaklaştıkça daha fazla kaybetme korkusu, maksimum referansa yaklaştıkça ise daha fazla kazanma umudu duymaktadırlar.