Borun nohut tohumlarında çimlenme ve kök dokularındaki H2O2 dağılımı üzerine etkileri

Borun (B) dört nohut varyetesinde (Cicer arietinum L. cv. Hisar, cv. Işık, cv. Yaşa ve cv. Azkan) çimlenme ve kök dokularındaki H2O2 dağımı üzerine etkileri araştırılmıştır. Tüm varyetelerin 96. saat sonundaki çimlenme yüzdeleri 50 mM B uygulamasına kadar etkilenmemiş, 75 ve 100 mM B da ise Hisar hariç diğer varyetelerde yaklaşık %16 - % 25 oranlarında düştüğü bulunmuştur. En yüksek B uygulaması olan 100 mM B' da Hisar tohumları % 50 çimlenme oranına 22 saat gibi bir sürede ulaşırken, Azkan, Yaşa ve Işık tohumları sırasıyla 33, 38 ve 47 saatte ulaşmıştır. Ayrıca 0.1 mM B uygulamasının 0 mM B' a göre tüm varyetelerde kök uzunluğunu artırdığı, 15 mM B uygulamasından itibaren ise önemli oranda düştüğü tespit edilmiştir.Kök dokularındaki H2O2 ' nin histokimyasal olarak belirlendiği bu çalışmada 0 ve 0.1 mM B uygulamalarında tüm varyetelerde H2O2 'nin sadece merkezi silindiri çevreleyen korteks parankima hücrelerinde dağılım gösterdiği bulunmuştur. Bor konsantrasyonu 15 mM' a çıkarıldığında ise yoğunluğu epidermis ve korteks parankima hücrelerinde artmış ve bu dokulara ek olarak özellikle Işık ve Yaşa varyetelerinin ksilem parankima hücrelerinde varlığı tespit edilmiştir.Hisar varyetesinin çimlenme evresinde yüksek B uygulamalarına diğer varyetelerden daha toleranslı olduğu bulunmuştur. Çalışma sonunda 0.1 mM B' un nohutta fide gelişimini artırmak amacıyla gübreleme ve tohum ozmopriming çalışmalarında kullanılabileceği, basit ve ekonomik bir yöntemle kök dokularında H2O2 dağılımının tespit edilmesinin ise yüksek B' a toleranslı genotiplerin belirlenmesinde bir seçme kriteri olarak kullanılabileceği önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bor, çimlenme,H2O2 , kök gelişimi, nohut