Bosna Hersek'in coğrafi özellikleri ve jeopolitiği

Bosna Hersek sahip olduğu coğrafi konum ve coğrafi özellikleri dolayısı ile Avrupa'nın önemli ülkelerinden biridir. Yakın geçmişte Avrupa'nın göbeğinde yaşanan savaştan dolayı hem maddi hem manevi olarak fazlası ile etkilenen Bosna Hersek, tarihi ve kültürel bağların da etkisi ile Türkiye'nin yakın ilgi gösterdiği ülkelerden biridir. Bu çalışmada Bosna Hersek'in coğrafi özellikleri elde edilebilen güncel veriler ışığında ele alınarak ülkenin karşılaştığı sorunlar incelenmiştir. Bosna Hersek'in mevcut siyasi yapısı bazı verilerin güncel olarak elde edilmesini zorlaştıran bir faktör olsa da ulusal ve uluslararası kuruluşların veri tabanlarından elde edilen veriler ile çalışmanın güncelliği sağlanmaya çalışılmıştır. Siyasi coğrafya ve jeopolitik ile ilgili konularda veriye dayalı çalışmaların azlığı göz önüne alınarak bu çalışmada veri kullanmaya özel önem ve özen gösterilmiştir. Ayrıca turizm açısından ülkemizde fazlası ile bilinen Bosna Hersek'in coğrafi özelliklerine dair akademik çalışmaların azlığı da bu çalışmanın gerçekleşmesinde ana motivasyon kaynaklarından biri olmuştur. Bu çalışma için öncelikle detaylı literatür taraması gerçekleştirilmiş, ulusal ve uluslararası kaynaklar incelenmiştir. Ulusal ve uluslararası kuruluşlardan elde edilen verilerin veri tabanlarına aktarılmasında ve işlenmesinde Microsoft Excel ve Microsoft Access kullanılmıştır. Tablo, grafik ve diğer görsel malzemelerin hazırlanmasında Microsoft Excel ile birlikte online erişilebilen Flourish ve Datawrapper yazılımları kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda Bosna Hersek'in fizik ve beşerî coğrafya unsurları bakımından Avrupa anakarasındaki diğer ülkelerden bazı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Öncelikle Bosna Hersek morfolojik yapısı itibari ile hidropotansiyeli yüksek olan bir ülkedir. Adriyatik Denizi kıyısında sadece 20 km'lik bir sahil şeridine sahip olması da fiziki coğrafya unsurları arasında dikkat çeken bir özelliktir. Ülke içinde farklı etnik yapıların olması tarih boyunca birçok çatışmanın ve savaşın yaşanmasına neden olmuştur. Bosna Savaşı'ndan sona kurulan cumhuriyette siyasi yapının karmaşıklığı ve bölge devletlerinin ülke üzerindeki hakimiyet mücadelesi devletin karşı karşıya kaldığı çok sayıda ulusal ve uluslararası sorunun çözümünü zorlaştıran faktörler arasında yer almaktadır. Coğrafi özellikleri, jeopolitik konumu ve önemi dolayısı ile Bosna Hersek Avrupa'nın geleceğinde önemli rol oynayacak potansiyele sahiptir. Siyasi birliğini sağladığı, sahip olduğu doğal ve beşerî sermayeyi doğru kullanabildiği zaman bu rol belirgin bir şekilde ortaya çıkacaktır.