Boyun diseksiyonu sırasında spinal aksesuar sinirin korunduğu olgularda intraoperatif sinir monitörizasyonu sonuçları ile ameliyat sonrası omuz fonksiyonlarının karşılaştırılması

Amaç: Spinal aksesuar sinirin (SAS) korunduğu olgularda ameliyat esnasındaki sinir monitörizasyonu sonuçlarının ameliyat sonrası omuz fonksiyonları ile karşılaştırılması.Yöntem: Çalışmaya baş boyun kanseri nedeni ile opere edilerek SAS'ı korunan 17 hastanın 20 boynu dahil edilmiştir. Tüm hastalarda SAS ilk tanındığı aşamada ve operasyonun bitiminde gözlenebilir elektromyografi (EMG) amplitüdü oluşturan uyaranların eşik değerleri ve bir miliamper şiddetinde uyarana karşı oluşan EMG yanıtlarının amplitüdleri kaydedilmiştir. Ameliyat esnasında anlamlı eşik ve amplitüd değişikliği saptanan hastalar belirlenmiştir. Omuz fonksiyonları nörofizyolojik olarak ameliyat sonrası 1. ayda yapılan EMG ile; klinik olarak ise ameliyat sonrası 1. ve 2. aylarda Constant-Murley omuz skorlamasından (CMOS) elde olunan objektif parametrelerin yanı sıra, subjektif yakınmalar açısından da Groningen aktivite kısıtlılık skalası (GAKS) ile değerlendirilmiştir.Bulgular: Ameliyat sonrası 1. ve 2. ayda yapılan klinik değerlendirmelerde CMOS ve GAKS'larında hastaların tümünde ameliyat öncesi döneme göre omuz fonksiyonlarında anlamlı bozulma saptanmıştır (p ? 0.05). Ameliyat sonrası 1. ayda yapılan EMG tetkikinde incelenen omuzların %5'inde normal EMG bulguları saptanırken, %30'unda ılımlı nörojenik etkilenme (INE), %50'sinde parsiyel aksonal dejenerasyon (PAD), %15'inde ise total aksonal dejenerasyon (TAD) saptanmıştır. İnraoperatif nöromitörizasyon ile amplitüd kaybı ve eşik yüksekliği saptanan ve saptanmayan boyun gruplarının kendi içlerinde yapılan değerlendirmelerinde; amplitüd kaybı ve eşik yüksekliği saptanmayan grupta GAKS bazında ameliyat sonrası 2. ayda düzelme tespit edilmiştir (p ? 0.05). Amplitüd kaybı ve eşik yüksekliği saptanan ve saptanmayan gruplar arasında yapılan karşılaştırmalarda ise CMOS'da elde edilen omuz fonksiyonlarındaki objektif bozulmaların amplitüd kaybı ve eşik yüksekliği saptanmayan grupta, saptanan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha az olduğu belirlenmiştir (p ? 0.05).Sonuç: SAS korunmasına rağmen hastaların tümünde ameliyat sonrasında omuz fonksiyonlarında bozulma gözlenmektedir. İntraoperatif nöromonitörizasyonun postoperatif omuz fonksiyonlarını öngörmede ek katkı sağlayabileceği tespit edilmiş olup bu konuda daha uzun izlem sürelerini içeren ek çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Aksesuar sinir, intraoperatif nöromonitörizasyon, boyun diseksiyonu, omuz fonksiyonları