Brakiterapi tedavisinde prostat ödemi doz etkilerinin Monte Carlo yöntemi ile incelenmesi

Bu çalışmada, kanser tedavisinde kullanılan kalıcı kaynak brakiterapi yönteminin klinik uygulamalarında dikkate alınmayan ödem etkisi incelenmektedir. Tedavi sürecinin belirli bir diliminde etkin olan bu etki ile prostat bezesinde hacimsel bir değişim gerçekleşir. Klinik veriler ışığında bu değişimin zamana bağlı davranışı izotropik ödem modeli ve matematiksel fonksiyonlar ile tanımlanır. Dinamik davranış modeli biliniyor olsa da etki daha gerçekleşmeden önce hangi parametre çiftinde olacağını belirleyecek başlangıç koşulları henüz bilinmemektedir. Klinik uygulamada ise belirli zamanlarda alınan anatomik görüntüler ile parametre çiftleri bulunarak etkinin oluşturduğu tedavi doz farklılığı elde edilebilir. Ödeme bağlı olarak prostat hacminin genişlemesinin tedavi dozunda oluşturduğu etkinin incelenmesi için, dinamik doz dağılım hesaplama yöntemi bu çalışmada oluşturulmuştur. Zaman ekseninde alınan örnekler BrachyDose yazılımı ile gerçekleştirilmektedir. Klasik olarak yapılan statik doz dağılım hesaplaması ile 14 gün yarı ömrü ve %50 hacim değişimine sahip bir ödem için D90 değerinde 125I ve 103Pd içeren kaynaklarda sırası ile % 6,3 ve % 22,6 doz azalımı oluşmaktadır. Ödem parametrelerinin sayısal değerleri yükseldikçe bu fark da artmaktadır. Klinik uygulamalarda uygulanan kontrol çekiminde statik doz dağılımı ile toplam tedavinin hesaplandığı dinamik doz dağılımı arasındaki farkın en az olduğu zaman araştırıldı. Yapılan hesaplamalar doğrultusunda kontrol çekiminin 125I ve 103Pd içeren kaynaklarda sırasıyla 15-20 gün ve 35-40 gün arasında yapılması önerilmiştir. Radyoaktif kaynakların iç yapılarının da dikkate alındığı bu hesaplamalarda gelecekte tedavi planlama sistemlerinde kullanılabilecek yöntemler önerildi. Dinamik davranış ve kaynakların her örnekte bulunduğu konumlar izotropik ödem modeli kullanılarak hesaplandı. Ödemin oluşturduğu hacimsel değişimde yoğunluğun ve kütlenin ayrı olarak sabit kaldığı iki farklı dinamik değişimin modeli incelenerek ödeme bağlı yapılan hesaplamalarda değişen hacim ile birlikte kütle ve yoğunluğun da dikkate alınması gereken iki parametre olduğu ortaya konuldu. Örneklemenin hacimsel değişime göre yapılmasıyla geliştirilen zaman projeksiyon yöntemi bir diğer yeniliktir. Böylece tek bir ödem davranışı için yapılan simülasyon sonuçlarının diğer ödem parametre çiftlerde kullanılabilir olması sağlandı.